Dizde Bağ Yaralanmaları
Dizdeki bir bağ veya bağların aşırı derecede zorlanmasıdır. Üç tip yırtılma vardır. 1.Derece (Hafif) yırtılma: Bazı bağ liflerinde yırtık vardır fonksiyon kaybı yoktur. 2.Derece (Orta) yırtılma: Bağın bir bölümü kopmuştur, biraz fonksiyon kaybı vardır. 3.Derece (şiddetli) yırtılmalar: Bağın tam kopması veya bağın kemikten ayrılması söz konusudur. Cerrahi müdahale gerektirir. Nedenlerimizin normal pozisyonu dışında kuvvetlice gerdirilerek zorlanmasıdır.
Tedavi;
1.Sakatlanan dizi immobilize eden kasıktan ayak bileğine kadar uzayan bir splint uygulanacaktır. 2.Günde 3-4 kez 20 dakika buz uygulanacaktır. 3.Elastik bandajla sakatlanmış dizi sarın. 4. Yaralanmakken 72 saat sonra durumunuzu iyi hissediyorsanız sıcak tedaviye geçebilirsiniz. 5.Sık sık ve hafifçe yapılan masaj şişliğinizi azaltır ve siz rahatlatır. Bu yaralanmaların iyileşme süresi; hafif yırtıklarda 2-6 hafta, orta yırtıklarda 6-8 hafta, şiddetli yırtılmalarda 8- hafta ile 10 ay arasıdır.
Dizde Bursit
Dizdeki bursaların iltihaplanmasıdır.
Nedeni; 1. Diz travması, özellikle gergin diz üzerine düşme. 2. Dizde akut veya kronik enfeksiyon. 3. Artrit. 4.Gut.
Tedavi;
1. Sık sık buz masajı uygulayın, her uygulama 15 dakikadan günde 3-4 kez olmalıdır.
2. Diz kapağını kapatan bir dizlik kullanın.
3. Eğer durumunuz iyiye gidiyorsa 72 saat sonra sıcak tedaviye geçebilirsiniz.
4. Mümkünse girdap banyosu uygulayabilirsiniz. 5. Gerekirse dize ağırlık binmesini önlemek için koltuk değnekleri kullanın. Bu rahatsızlığın iyileşme süresi; cerrahi müdahale gerekirse 6-8 hafta arasıdır. Genellikle kronik bir problemdir. Tedavi ile belirtiler kaybolsa da zaman zaman alevlenir.
Dizde Kıkırdak Yaralanmaları
Diz eklemindeki kıkırdak zedelenmesidir. Genellikle diz kapağındaki dislokasyon veya diz bağlarında yırtılma ile birliktedir. Nedenieri;1.Dize direk darbe gelmesi. 2. Zedelenmiş dizin uzun süreli fazla kullanımı, 3.Bükülme ve şiddetli kas kontrasksiyonu. Tedavi; I.Şok riskini ortadan kaldırmak için yaralıyı sıcak tutun. 2.Yaralı dizi kesinlikle hareket ettirmeyin. 3.Dizi stabile etmek için bir askı veya alet kullanın. 4.Cerrahi müdahale sonrası doktor aksini söyleyene kadar koltuk değnekleri ile gezin. 5.Bandaj çıkarıldıktan sonra inzisyon (cerrahi kesik) bölgesindeki ağrıyı gidermek için sıcak tedavi uygulayın. İyileşme süresi;4-12 haftadır.
Dizde Menüsküs Yırtıkları
Diz eklemindeki iç ve dış menüsküsierin, travmalar veya nontraumatik olarak yırtılmasıdır.
Nedenleri;
1. Dize direkt darbeler. 2.Zedelenmiş dizin uzun süreli, fazla kullanımı. 3.Bükülme veya şiddetli kas kontraksiyonu.
Tedavi;
1 .Sakatlanmış kimseyi sıcak bir battaniyeye sarın.
2.Yaralı dizi kesinlikle hareket ettirmeyin.
3.Dizi sabitlemek için bir askı veya alet kullanın.
4.Ameliyattan sonra doktor aksini söyleyene kadar koltuk değnekleri kullanın.
5.Bandaj çıkarıldıktan sonra bölgedeki ağrı dindirmek için sıcak tedaviye geçebilirsiniz.
6.Tedaviler arasında yaralı dizi elastik bir bandajla sarılı tutun. 7.Şişliği azaltmak ve yaralıyı rahatlatmak için sık sık hafif şekilde masaj uygulayın, iyileşme süresi; Dizdeki menüsküs yaralanmalarında kesin tedavi için cerrahi müdahale şarttır. Tam iyileşme için gerekli olan süre 4-12 haftadır.
Dizde Sinovit
Dizin yağlayıcı peneüssüz tabakası, sinovyumun enflamasyonudur. Sinovyumun yağlayıcı sıvısı dizin hareketlerinin rahatlığını sağlar ve kemik yüzeyini korur.
Nedenleri;
1.Tek bir sakatlık veya tekrarlayan sakatlıklar dizin herhangi bir bölümüne zarar verir. 2.Bakteriyel enfeksiyon. 3.Gut ve romartord artrit gibi metabolik bozukluklar.
Tedavi;
1. Sıvının çıkışından sonra ve fizik tedavi evreleri arasında dize kompesyonlu elastik bandaj uygulayın.
2. Sıcak tedavi uygulayın.
3. Sık sık hafif masaj uygulayın. İyileşme süresi; 2-4 haftadır.
Dirsek Çıkığı, Dirsek Çıkıkları
Dirsekte birbiriyle eklemleşen kemiklerin normal pozisyonlarının bozulması ve birbirinden uzaklaşmasıyla seyreden bir sakatlıktır. Nedeni;
1.Dirseğe direkt darbe.
2.Gerilmiş el üzerine düşme.
3.Şiddetli dirsek zorlanması.
4.Doğumsal dirsek anomalisi, sığ veya malforme eklem yüzeyi gibi.
5. Kuvvetli kas kontaksiyonları.
Tedavi;
1.Şok ihtimalini azaltmak için battaniye ile sarın, hastayı ısıtıp koruyun.
2.Mümkünse elbiseleri kesin, ancak sakatlanmış bölgeyi hareket ettirmeyin.
3.Olduğu pozisyonda splint veya koruyucu bandajla dirsek, omuz ve el bileğini immobilize edin.
4.Günde 3-4 kez buz tedavisi uygulayın. 5.Kendinizi iyi hissediyorsanız sıcak tedaviye geçin. Sakatlanan bağların iyileşmesi için 6 haftaya ihtiyaç vardır.
Dirsek İncinmesi, Dirsek Ağrısı
Dirseğe gelen direkt bir darbe ile cilt veya cilt altı dokuların ezilmesidir.
Nedeni; 1.Genellikle sert bir nesne ile dirseğe gelen direkt darbeler. 2.Dirsek üzerine düşme.
Tedavi;
1.Sakatlanan bölge üzerine sert bir ped koyarak elastik bir bandajla sarın. Bu komprasyonu 72 saat uygulayın. 2.Omuzu bir boyun askısı ile immobilize edin. 3.Günde 3-4 kez buz masajı yapın. 4.Eğer kendinizi iyi hissediyorsanız 72 saat sonra sıcak tedaviye geçiniz. 5.El bileğinden omuza kadar sık sık ve hafifçe yapılan masaj şişliği azaltacaktır. İyileşme süresi 6-10 gündür.
Dirsekte Bağ Yaralanmaları
Dirsek eklemindeki bir veya birkaç bağın şiddetli gerilmesidir. Nedeni; Dirseğin arakaya doğru veya yana aşırı bükülmesi, dirsek ekleminin normal pozisyonunun dışına zorlanması veya güçlü olarak kuvvet uygulanması. Tedavi; Doktorunuz alçı, flaster bandajı veya elastiki bandaj uygulamışsa: 1.Günde 3-4 kez 20'şer dakika buz tedavisi uygulayın. 2.Buz tedavisi arasında dirseği elastiki bandajla sarın. 3.Kendinizi iyi hissediyorsanız 72 saat sonra sıcak tedaviye geçebilirsiniz. 4.Hafifçe ve sık olarak yapılan masaj şişliği azaltır, iyileşme süresi hafif zorlamalarda 2-6 hafta, orta zorlamalarda 6-8 hafta, şiddetli zorlamalarda 8-10 haftadır.
Diz Eklemi, Diz Eklem
Vücuttaki büyük eklemlerden birisi olup, kaval kemiği, uyluk kemiği ve diz kapağı kemiği tarafından meydana getirilir.
Diz Eklemleri Kıkırdak Zedelenmeleri, Diz Ağrısı
Diz sabit ve bükülü durumdayken iç ya da dış kuvvetlerin etkisiyle diz ekleminin zorlanması.
Diz İncinmesi, Diz Ağrıları
Dize gelen sert bir darbe ile cilt ve cilt altı dokularının ezilme-sidir. Nedeni; Dizin ön ve yan tarafına gelen direkt darbeler. Tedavi; 1 .Diz üzerine sert bir ped koyarak elastik bir bandajla sarın. Bu bölgede komprasyonu 72 saat kadar koruyun. 2.Günde 3-4 kez 20'şer dakikalık buz tedavisi uygulayın. 3.Kendinizi iyi hissediyorsanız 72 saat sonra sıcak tedaviye geçebilirsiniz. 4.Sık sık ve hafifçe yapılan masaj şişliği azaltır. İyileşme süresi 2-6 hafta arasında değişir.
Diz Kapağı Kemiği (Patella)
Kısa ve kuvvetli bir kemiktir. Tabanı yukarıda tepesi aşağıda üçgenimsi bir görünüş arz eder. Ön yüzü pürtüklü, arka yüzü
daha kaygan ve düz olup, eklemleşmeye müsaittir.
Diz Kapağı Kemiği (Patella) Çıkığı
Diz kapağı (patella) kemiğinin eklemde ki yerinden ayrılması, uzaklaşmasıdır. Erişkinlerde ve gençlerde daha sık rastlanır. Nedenleri; 1. Dİze gelen direkt darbeler. 2.Şiddetli diz zorlaması. 3.güçlü kas kasılmaları. 4.Keskin ve ani hareketler. Tedavi; 1.Kişiyi battaniye ile sıcak tutunuz. 2.Elbiselerini kesiniz. 3.Diz, kalça ve ayak bileği eklemini immobilize edip destekleyiniz. 4.Hemen doktora götürüp çıkığa müdahalesi sağlanmalıdır.. 5. Alçının çıkarılmasına mütakiben günde 3-4 kez 20 dakika süreyle buz tedavisi uygulayınız. 6.Hasta kendini iyi hissetmeye başladığı andan itibaren sıcak tedaviye geçebilirsiniz. 7.Doktor reçetesine bağlı olarak ağrı kesici, kas gevşetici, antibiyotik gibi ilaçlar kullanılabilir. Bu çıkığın iyileşme süresi, 6-8 hafta arasıdır.
Diz Kapağı Kemiği (Patelle) Kırığı
Patellanın alt veya üst parçasından tam veya tam olmayan kırıklar. Nedeni; Diz kapağına gelen direkt darbeler veya dolaylı yüklenmeler.
Tedavi;
1.Olası bir şok ihtimaline karşı battaniye ile hastanın ısısını koruyun.
2.Mümkünse kıyafetleri kesin, kıyafetleri çıkarmak için kırık bölgeyi hareket ettirmeyin.
3.Sakatlanmış kişiyi bir acil ünite veya doktor muayenehanesine -taşımadan önce kalça ve ayak bileği eklemini de immobilize eden destek bir splint kullanın.
4.Doktor, cerrahi veya cerrahisiz kırık bölgeyi düzeltir.
5. Uyluktan ayak bileğine kadar uzanan sert bir alçı uygulanır.
6.Alçı çıkarıldıktan sonra sık sık buz masajı uygulanır.
7.Dairesel hareketlerle masaj uygulayın.
8.Antrenman veya yarışmadan önce günde 3-4 kez 15 dakika buz masajı uygulayın.
9.Durum iyiye gidiyorsa 72 saat sonra sıcak tedaviye geçebilirsiniz, iyileşme süresi 6-8 hafta arasında değişir.
Diz Çıkığı
Dizin bir sakatlığı olup, alt bacak ve üst bacak kemiklerinin yer değiştirmesi ve birbirinden uzaklaşması söz konusudur. Nedeni; dizin aşırı gerilmesi, Tıbiaya direkt darbeler, şiddetli diz zorlanmaları, sığ ve malforma eklem yüzeyi gibi dizin doğumsal anomiler. Tedavisi; Mümkünse kıyafetleri kesin sakat bacağı hareket ettirmeyin. 2. Destekli splintlerle diz, kalça ve ayak bileği eklemini immobilize edin. 3.Doktor çıkık dizi normal pozisyonuna getirerek yırtık bağ tendonlarını tamir edecektir. 4. Manipulasyon, sakatlanmadan ilk 6 saat içinde yapılmalıdır. Kanama ve vücut sıvılarının yer değiştirmesi şoka götürebilir. 5. Manipulasyon spinal veya genel anestezi gerektirir. 6.Kan damarları ve sinirler ağır hasar görmüşse cerrahi müdahale gerekir. 7.günde 3-4 kez 20'şer dakikalık buz tedavisi uygulayın. 8.Kendinizi iyi hissettiğinizde sıcak tedaviye geçebilirsiniz. 9.Tedaviler arasında elastiki bandajla dizinizi sarınız. 10.Sık sık ve hafifçe yapılan masaj şişliği azaltır, iyileşme süresi 6-8 hafta arasında değişir.
