Alt Uriner Sistem Embriyolojisi ve Anatomisi

Alt Üriner Sistem Embriyolojisi

Mesane ve üretra barsak endoderminin posterior kısmından gelişir. Rektal tüp ve ürogenital sistemin ortak son noktası kloakadır. Dört-altıncı haftalar arasında ürorektal septum kloakayı ventralde primer ürogenital sinüs (ÜGS) ve dorsalde rektum olmak üzere ikiye ayırır. Mesane ve üretranın pelvik dalı primer ürogenital sinüsten, üretranın kaudal kısmı ise son ürogenital sinüsten köken alır. Ürorektal septum kloakal membranı ürogenital membran ve anal membran olmak üzere ikiye bölmektedir. Bu iki membran atrofiye giderek intestinal ve ürogenital açıklıkları meydana getirir

Alt Üriner Sistem Anatomisi 

Temel işlevi idrar biriktirmek olan mesane detrüsör ve trigon olmak üzere iki farklı yapıdan oluşur. Detrüsörün birbirlerini serbestçe çaprazlayan düz kas demetleri, mesane boynunda dairesel özellik alarak fonksiyonel bir sfinkter özelliği kazanır. Trigon, üreterlerin giriş deliklerinden mesane boynuna uzanır. Derin trigon detrüsör düz kasının, yüzeyel trigon ise üreter kaslarının uzantısıdır. 

Kadında üretra yaklaşık 4 cm olup, içte uzunlamasına bir düz kas katmanı ve dışta sfinkter özelliği yaratan dairesel bir düz kas katmanı içerir. Daha uzun olan erkek üretrasının mesane boynundan ürogenital diaframa kadar olan bölümü posterior üretra, diaframdan meatusa kadar olan bölümü anterior üretra, arada kalan kısım ise membranöz üretra adını alır.

İç sfinkter mesaneden uzanan sirküler düz kas lifleri ile bağ dokusundan oluşur. Aslında gerçek bir anatomik sfinkter olmayıp, mesane boynu ile proksimal üretranın birleşim yeridir. Düz kas lifleri submukozal olarak üretra boyunca uzanır ve dış sfinkter yapısına katılır. Dış sfinkter (rabdosfinkter) istemli kontrol altında olan çizgili kas liflerinden oluşur. Dış sfinkter kadında üretranın 2/3 proksimalini çevrelerken, erkekte membranöz üretrada dairesel bir çizgili kas bandı biçimindedir.

Kadında üretra, vajina ve rektum, erkekte üretra ve rektum ürogenital diyaframdaki açıklıklardan dışarı açılırlar. Bu diyafram m.transversus perinei superfisiyalis, m.bulbocavernosus, m.ischiocavernosus, m.perinei profundus, m.levator ani kaslarından, bu kasların fasyalarından ve aradaki bağ dokularından meydana gelir. Ikınma öksürük gibi intraabdominal basıncın arttığı durumlarda diyaframdaki kasların kasılması ile intraüretral basınç arttırılarak kontinans sağlanmış olur.

Migren ve Bas Agrisi Tedavisi

Migren ve Baş Ağrısı Tedavisi

Baş ağrısı olan hastalar genellikle ağrıları sıklaştığı, şiddeti arttığı, iş gücü kaybına veya okulu aksatmaya neden olduğunda doktora başvururlar. Tedavinin planlanmasında baş ağrısının ayırıcı tanısını yapmak önemlidir. Aile ve çocukla birlikte baş ağrısı takvimi oluşturulmalıdır. Bu takvim baş ağrısı sıklığını, süresini belirlemede, tetikleyicileri saptamada yararlı olabilir.

Migren tedavisi muhtemel tetikleyicileri saptamak, ağrılı dönemde akut ağrı tedavisini yapmak, atak sıklığını ve şiddetini azaltmayı amaçlayan koruyucu tedaviyi planlamak şeklindedir. Tetikleyici faktörlerden uzak durma, düzenli beslenme; düzenli uyku, uygunsuz ve aşırı analjezik kullanımından kaçınma; stresten kaçınma; relaksasyon için konuşma; monosodyum glutamat, nitrit, nitrat, tiramin içeren yiyeceklerden ve kafeinli içeceklerden kaçınma; vazodilatör, bronkodilatör, kontraseptif ilaçların kullanılmamasını içerir. Atak sırasında ışık ve gürültüden uzak durmak, sessiz ve karanlık bir ortamda uyumak ağrıyı geçirebilir. Tedavi başarısı için yaşam tarzı düzenlemeleri ve tetikleyicilerden uzak durmak önemlidir.

İlaçla tedavi akut ve koruyucu tedaviyi içermektedir. İlaç alımının ardından bir-iki saat içinde baş ağrısı geçiyorsa ve çocuk normal aktivitelerine dönebiliyorsa akut tedavi başarılıdır. Akut tedavide ilk olarak spesifik olmayan ağrı kesiciler denenmelidir. Nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ) (ibuprofen, naproksen sodyum), asetaminofen başlangıç tedavide kullanılmalıdır. Başlangıç tedavisinde başarılı olunamazsa migrene spesifik ilaçlarla tedaviye geçilmelidir. Oral toptanlar (sumatriptan suksinat, rizatriptan benzoat, zolmitriptan), nazal spreyler (sumatriptan, zolmitriptan) kullanılabilir. Subkutan sumatriptan ve dihidroergotamin ise sınırlı olarak kullanılmaktadır

Ayda üç ya da dört kez migren ağrısı oluyorsa koruyucu tedavi başlanabilir. Çocuklarda migrene bağlı işlev bozukluğunun değerlendirilmesi için kullanılan ‘Pediatric Migraine Disability Assesment’ (PedMIDAS) ölçeği kullanılarak çocukların migrene bağlı olarak ne kadar süreyle günlük işlevlerden (okula gitme, ödev yapma) uzak kaldığı değerlendirilerek koruyucu tedavi başlama gereksinimi ve ilaca cevap değerlendirilebilir. Yaş küçüldükçe PedMIDAS ölçeğinin kullanımı zorlaşmaktadır (48). Koruyucu tedavide antidepresanlar (amitriptilin hidroklorid, nortriptilin hidroklorid), antiepileptikler (valproik asit, topiramat), antihistaminikler (siproheptadin hidroklorid) kullanılabilir

GBA‟da ilk olarak anksiyete ortadan kaldırılmalıdır. Genelde tedavide NSAİİ ve asetaminofen yeterlidir; sedatif ve antidepresanlar nadiren gerekli olabilir. Yine migrende olduğu gibi tetikleyicilerden kaçınmak; düzenli uyku, düzenli beslenme korunmada önemlidir.

Kume Bas Agrisi Nedir

Küme Baş Ağrısı Nedir

Çocuklarda oldukça nadirdir; genç erişkinlerde görülür. Sekonder baş ağrısı nedenleri ekarte edildikten sonra tanı konabilir. Tek taraflı orbital, supraorbital ve/veya temporal bölgeye lokalize oldukça şiddetli bir ağrıdır. Ağrının süresi 15 dk ile 180 dk arasında olup, günde bir-sekiz kez tekrarlayabilir. Ağrılı dönemleri aylar veya yıllar süren ağrısız iyileşme dönemleri izleyebilir. Ağrı ile aynı tarafta konjuktival hiperemi, lakrimasyon, nazal konjesyon, burun akıntısı, yüzde terleme, miyozis, pitozis ve göz kapaklarında ödem olur (44). Ağrı sırasında hasta dolaşıp durur; nadiren bulantı, kusma olabilir (45). Küme baş ağrısı tanı ölçütleri ek-1‟de ICHD-irde belirtilmiştir.