Körlük Hastalığı Nedir, Körlük Nedenleri ve Körlük İçin Önlemler
Bugün dünyada 38 milyon kör insan vardır (%0,7). Kör olma riski taşıyarak yaşayan 110 milyon kişi vardır. Az gelişmiş ülkelerde başlıca körlük nedeni katarakt, trahom, kornea hastalıkları ve göz yaralanmalarıdır. Gelişmiş ülkelerde ise diabetik retinopati ve yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonları ön plandadır.
Türkiye'nin doğusunu az gelişmiş ve batısını gelişmiş ülke düzeyinde olduğunu ve kültürel açıdan batı ile doğu arasında bir köprü ülke olması nedeni ile körlüğün görülme sıklığı bu bağlamda düşünülmelidir. Diğer taraftan yurdumuzda ortalama yaşam süresinin 65 yıl olduğu düşünülürse bu daha da etkili olacaktır. Dolayısı ile yurdumuzda körlük nedenlerini şöyle sıralayabiliriz:
1. Katarakt
2. Kornea hastalıkları
3. Göz yaralanmaları
4. Dejeneratif miyopi
5. Trahom
6. Glokom
7. Diabetik retinopati
8. Yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonu
Bu bölümde yandan aydınlatma yöntemi ile katarakt, kornea hastalıkları, trahom, göz yaralanmaları ve oftalmoskopik muayene yöntemi ile diabetik retinopati, yaşlılığa bağlı maküla dejenerasyonu gibi hastalıkların I. basamak muayene yöntemleri ile tanısı konabileceğinden anlatılacaktır.
Trahom Nedir, Trahom Hastalığı, Trahoma
Neden: Chylamidia Trachomatosis Yoksul, kurak ve hijyenik şartların kötü olduğu toplumlarda (Orta Doğu, Güney Doğu Asya, Türkiye'de Güneydoğu) BULAŞICI, KÖRLÜKLE SONUÇLANAN, Kronik Konjonktivit
Kornea Enflamasyoları
Hastanın Yakınması
- Batma hissi (kapak hareketleri ile artar)
- Ağrı (kapak hareketleri ile artar)
- Işıktan rahatsız olma (fotofobi)
- Göz yaşarması (lakrimasyon)
- Göz kapağını kapama isteği (blefarospazm)
(Tüm bu yakınmalar kornea duyarlılığını sağlayan N. Trigeminus sinirinin nazosilyer dalının uyarılması sonucudur).
Göz Bulguları
- Derin hiperemi (silyer enjeksiyon)
- Kornea bulanıklığı
- Korneanın florosein boyası ile boyandıktan sonra oftalmoskobun veya biyomikroskobun kobalt filtresi ile hastalıklı alanın floresans veren kısmın saptanması.
Kornea enflamasyonları üç büyük grupta görülür:
I. DİSTROFİLER: Hayatın ilk on yılında kornea tabakaları arasına madde birikmesi (amiloid, lipid vs.) sonucu o-lanlar (Grouneow, Latice vs.)
II. DEJENERASYONLAR: Hayatın son yıllarında ikincil nedenlere bağlı olarak kornea tabakaları arasına madde birikmesi (lipid, kalsiyum vs.) sonucu olanlar (Arcus senilis -yaşlılık halkası, Band keratopati).
III. KERATİTLER (Kornea iltihapları): Neden ve yere göre sınıflandırılır ise de biz bunları pratik tanı ve tedavi açısından tek bir çatı altında toplamanın doğru olacağı kanısındayız. Çünkü nedeni saptamak için yapılacak olan kültür sonucunun 48 saat sonra kesinleşmesi acil ön tanı konulmasını gerektirir. Tüm yukarıdakilere bağlı olarak iyileşme gecikir ise sonuç korneada gözle fark edilebilen lökom veya biyomikroskopik olarak görülebilen nefelyon gibi kornea kesafetleri oluşur. Ajan patojenin virülansına bağlı olarak damarsız olan korneaya giren yeni damar oluşumları (neovaskulerizasyon)'nın olaya katılması ile şeffaf kornea bulanıklaşarak estetik ve görsel problemler yaratır (Güneydoğu Anadolu'daki az görme ve körlük nedenlerinin %12'si
Keratitler
YAKINMALAR Batma Sulanma Işıktan korkma Kapak sıkma
BULGULAR Kırmızı göz Kornea ödemi Boya tutan alan Görmede azalma
Kornea iltihaplanması hücre kaybı ile seyrediyor ise KERATİT, doku tabakalarında kayıp ile seyrediyor ise ÜLSER adını alır.
İLK TEDAVİ: Kültür sonucu ortaya çıkıncaya kadar (ortalama iki gün)
Antibiyotikli damla, merhem, midriyatik kullanarak örtünüz SONRA: Kültür sonucuna göre uygun antibiyotikli damla ve merhem ile tedaviye devam ediniz.
Körlük, Körlük Nedenleri
Kornea Nakli (Keratoplasti)
Göz Bankası
Katarakt Nedir, Katarakt Ameliyatı
Diabetik Retinopati (DR)
Yaş’a Bağlı (Senil) Maküla Dejenerasyonu
Göz Yaralanmaları
Refraktif Cerrahi
Gerek gözlüğün gerekse kontakt lenslerin estetik optik psikolojik ve ekonomik sorunları ve özellikle bazı meslekler için yetersizlik ve engel oluşturması nedeni ile 1940'lı yıllardan beri insan gözünde yapılan bazı cerrahi işlemlerle refraktif sorunlar ortadan kaldırılmaya çalışılmıştır. Refraktif cerrahi adını verdiğimiz bu yöntemlerle gözün kırıcı ortamlarında yapılan işlemlerle kırılma kusuru olmayan göz organı sağlanabilmesidir. Çok teknik denenmiş ise de bugün risksiz, ucuz ve çabuk sonuç veren ve en yaygın olanları aşağıdakilerdir:
A. Refreaktif Kornea Cerrahisi
I. Kornea Eğrilik Yarıçapını Değiştirenler
Radial Keratotomi: Kornea kalınlığının %95'inde elmas bıçakla kırılma kusurunun gücüne göre 4 ila 8 keşi yapılarak uygulanan yöntemdir. Rus Fyodorov tarafından popularize edilmiş ve Türkiye'de ilk uygulama H. Özçetin (Bursa) tarafından yapılmıştır. İşlem 3-5 dakika sürmekte ve ertesi gün hasta görmektedir. 0-4 dioptri miyop ve miyop astigmatlar için uygulanır.
Kornea İçi Halka: Kırıcı güce göre kalınlığı değişen iki adet plastik halka parçasının kornea içine yerleştirimesi ile uygulanır. 0-4 dioptri miyopiyi düzeltir.
I. KORNEADAN DOKU PARÇASI KALDIRARAK:
Bu işlem için günümüzde 193 nm dalga boyundaki laser ışınları kullanılmaktadır (EXCIMER LASER).
FOTOREFRAKTİF KERATEKTOMİ (PRK): Kornea epiteli kaldırıldıktan sonra (epitelyoreksis) laser ışını uygulanarak doku yok edilir. 0-4 dioptri miyop ve hipermetropları düzeltilmesinde kullanılır
Lasık: 1992 yılında Yunanlı Pallikaris tarafından geliştirilmiştir. Son zamanların en güncel ameliyatıdır. Basınç altında mikrokeratom denilen aletle korneadan 160 mikron kalınlığında doku parçası kaldırılır. Kornea stromasına excimer laser uygulanır. Kaldırılan kornea parçası kapatılarak işlem bitirilir. PRK'ya göre daha ağrısız ve çabuk iyileşmesi üstünlüğüdür. 0-14 dioptri miyopilerde kullanılır
B. Refraktif Lens Cerrahisi
Yüksek dereceli miyop ve hipermetroplarda uygulanır.
Şeffaf Lens Cerrahisi: 14 dioptri üzerindeki miyoplarda şeffaf göz merceği katarakt cerrahisi yöntemleri ile alınır veya yetmiyor ise uygun güçteki göziçi merceği yerleştirilir (Türkiye'deki ilk uygulamalar 1988'de H. Özçetin tarafından başlatılmıştır).
Şapka Lens (Göz içi kontakt lensi): Rus Fyodorov tarafından geliştirilmiş ve dünyaya yayılmıştır (1992). 4 dioptri üzerindeki hipermetrop ve 14 dioptri üzerindeki miyoplarda uygulanır. Göz merceğinin üzerine özel yapılmış yumuşak bir çeşit kontakt lens olan yapay mercek yerleştirilerek hastanın gözlüksüz görmesi sağlanır
