Dogum Sonrasi Korunma

Doğum Sonrası Korunma ve Emzirme Dönemi Korunma

Doğumdan sonra bazı kadınlar yanlış bir biçimde kendile­rini güvende sanırlar. Henüz âdet görmedikleri sürece ge­be kalmayacaklarını düşünürler. Oysa genellikle ilk yu­murtlamanın farkına bile varılmaz. Dolayısıyla, doğumdan sonra da daha ilk cinsel ilişkide bile korunmanız gerekir.

Korunma aracı olarak emzirme

Bu dönemde herhalde en eski ve en doğal korunma yön­temi çocuk emzirmektir. Emzirme sırasında oluşan prolaktin hormonu yumurtlamayı engeller. Tek koşulu, bebe­ğinizi tam olarak emzirmeniz ve emzirme öğünleri arasın­da uzun aralar vermemenizdir.

Pratik bir kural: Anne bebeğini tam olarak emziriyorsa ve henüz aybaşı olmamışsa, çocuğun doğumundan sonra­ki ilk altı ay içinde gebelikten korunma düzeyi yüksektir. Emzirme öğünleri arasında altı saati aşan aralar varsa ve çocuk günde toplam 65 dakikadan daha az emziriliyorsa, korunma sıfıra düşer.

Hormonla korunma

Hap: Eğer bebeğinizi emzirmiyorsamz, doğumdan kısa bir süre sonra tekrar hapla korunmaya başlayabilirsiniz. Az miktarda olsa da anne sütüne hormon geçebileceği için, emzirme döneminde kombine preparatlar uygun değildir. Saf gestajen preparatları (mini hap, Implanon, üç aylık iğne) emzirme döneminde de kullanılabilir. Anne sütüne geçen az miktardaki gestajen çocuğa zarar vermez.

Spiraller ve Doğumdan Sonra Korunma

Doğumdan sonra rahim büzülüp eski büyüklüğüne geldik­ten sonra gerek bakirli gerekse de hormonlu spiral kullana­bilir. Bu en erken altı-sekiz hafta sonra olur. Bazı kadın doktorları spiral takmak için ilk âdetin beklenmesini tavsi­ye ederler. O arada korunma için başka araçlar kullanılır.

Bariyer yöntemleri

Prezervatif: Doğumdan sonra ve emzirme döneminde kullanılabilecek en sorunsuz korunma aracıdır. Ancak bu­na ek olarak spermisit kullanmaktan vazgeçmelisiniz.

Diyafram: Eski diyaframınız artık işe yaramaz. Yeni bir diyafram için ancak üç ay kadar sonra, leğen dibi güçlen­dikten sonra ölçü alınabilir. Emzirme döneminde spermi-sitli kremler kullanılmaz. Limon asidi ya da laktik asit baz­lı diyafram jelleri zararlı değildir. Vücut tarafından özüm-senmez ve dolayısıyla anne sütüne geçmez.

Kimyasal araçlar uygun değildir. Doğumdan sonra bunlar hâlâ hassas olan dölyolu derisine ve eğer varsa pe­rine kesişine zarar verebilir. Gerçi anne sütüne az miktar­da etken madde geçer, ama şimdiye kadar bunun çocuğa zarar verdiği gözlenmemiştir.

Doğal aile planlaması ve Doğumdan Sonra Korunma Yöntemleri

Doğurganlığı saptama yöntemlerinin hiçbiri uygun değil­dir. Çevrimin tekrar düzene girmesi için birkaç ay zamana ihtiyaç vardır. Çocuğunuzu tam olarak emziriyorsanız bu süre bir yılı bile bulabilir.

Kısırlaştırma

Artık başka çocuk istemediğinizden kesinlikle eminseniz, doğumdan birkaç gün sonra aynı klinikte kısırlaştırma yap­tırabilirsiniz. Ancak doğumla kısırlaştırma arasında daha uzunca bir zaman geçmesi tavsiye edilir. Erkeğin kısırlaş­tırması her zaman yapılabilir ve daha küçük bir müdahale gerektirir.

Dogum Kontrol Diyafram Korunma

Doğum Kontrol Diyafram Korunma

Diyaframla korunma her ne kadar en parlak dönemini 50'li yıllarda yaşamış ve hormonla korunma yöntemlerinin geliştirilmesiyle unutulmaya yüz tutmuş olsa da, bu lastik başlık hiç de "eski hikâye" değildir. Birçok kadın hâlâ di­yaframından vazgeçmiyor ve böylece görece güvenli bir korunma sağlıyor.

Diyaframın kullanılışı

Hazırlık: Diyaframı yalnızca sperm öldürücü bir ilaçla birlikte kul­lanın. Başlığın kubbeli kısmına bolca (bir çay kaşığı kadar) krem ve­ya jel sürülür. Önceleri kenarına da sürülmesi tavsiye ediliyordu ama bu yerleştirmeyi zorlaştırıyor ve korunma güvenliğini artırmıyor.

Yerleştirme: Diyaframı cinsel ilişkiden en çok iki saat önce takabi­lirsiniz, ama daha erken olmasın, yoksa dölyolundaki salgılar spermisitli kremi sulandırıp etkisiz hale getirir. Diyaframın kenarını baş­parmak ve işaret parmağı arasında sıkıştırıp, vajinanın arka duvarı boyunca itebildiğiniz kadar içeri itin. Bunun için en rahat pozisyo­nu tampon yerleştirirken zaten biliyor olmalısınız, bilmiyorsanız oturmuş, çömelmiş ya da yatmış durumda da deneyebilirsiniz. Par­maklarınızı bırakınca diyafram açılır. Orta ve işaret parmağınızla di­yaframı ön ucundan kasık kemiğinin arkasına doğru itin. Şimdi di­yaframın doğru oturup oturmadığını yoklayabilirsiniz: Diyafram üzerinden rahim ağzına dokunabiliyorsanuz doğru oturmuş demek­tir. Cinsel birleşme sırasında siz ve partneriniz diyaframı hissetme­yeceksiniz.

Cinsel ilişkiden sonra diyafram en az sekiz saat dölyolunda kalma­lıdır. Spermlerin hepsini öldürmek için spermisitli kremin bu zama­na ihtiyacı vardır. Bu arada tekrar sevişmek isterseniz, yine krem sürmeniz (bu iş için özel aletler var) ve son birleşmeden sonra sekiz saat beklemeniz gerekecektir. Bu süre içinde dölyoluna su kaçıp kremi sulandırmaması için, dolu küvete girmeyin veya yüzmeye git­meyin. Dölyolunda aşırı salgı birikmemesi ve kötü kokan akıntıya yol açmaması için, diyaframı 24 saatten fazla içerde tutmayın. Döl­yolunda unutulan diyaframlar, son derece ender rastlanan bir komplikasyona, bakteriyel toksinlerin (zehir) yol açtığı ağır bir has­talık olan toksik şok sendromuna sebep olur.

Çıkarmak: Son cinsel birleşmeden sekiz saat sonra diyafram dölyolundan çıkarılmalıdır. Bunun için, işaret parmağınızla ön kenarın ar­ka tarafından tutup dikkatle aşağıya doğru çekin. Tırnaklarınızı taktırmamaya özen gösterin. Diyafram prezervatif kadar ince değildir ama hassastır.

Bakım: Diyaframı sıcak sudan geçirip yumuşak bir bezle kurulayın. Normalde dezenfekte etmeniz gerekmez. Ama dölyolunda mantar ya da başka bir enfeksiyon söz konusuysa, diyaframı 15-20 dakika yüzde 70 izopropil alkolde (eczaneden alabilirsiniz) tutmalısınız.

Nişasta pudrasıyla (talk pudrasıyla değil!) pudralamak yararlı olur ve son nem kalıntılarını da alır. Diyaframı kutusunda saklayın. Belirli aralarla kontrol edip, çatlak ve gözenek oluşup oluşmadığını yoklayın. İyi bakım yapılırsa diyafram yıllarca dayanır. Ancak lateksın bir-iki yıl sonra rengi atar ve yıpranmış bir görünüm alır. Dikkat Dölyolu enfeksiyonu olduysa ve mantar enfeksiyonuna karşı, krem kullanıyorsanız, diyafram (ve prezervatif) ile korunmayın. Çünkü bu tür kremler çoğunlukla yağ bazında üretilmiştir ve latekse zarar verir.

Diyafram lateksten yapılma, kubbe biçimli yumuşak bir başlıktır ve cinsel ilişkiden önce dölyoluna yerleştirilir. Dölyatağının önünde koruyucu bir duvar gibi dursa da sı­kı sıkıya kapatmaz. Diyaframın kenarına modeline göre esnek bir sarmal yay ya da düz metal yay yerleştirilmiştir ve bu, lastik başlı­ğa esneklik ve aynı zamanda dayanıklılık kazandırır.

Dölyatağına yönelen spermlerin önünde mekanik bir engel oluştursa da, diyaframın yeterince güvenli koruma sağlaması için bir spermisit jelle birlikte kullanılması gere­kir, bu konuda büyük yüzeyli bir taşıyıcı gibi işlev görür.

Doğru yerleştirilen diyafram, dölyolunun arka kubbesi ile kasık kemiğinin arkasındaki yuvanın arasına oturur. İyi oturması için, ölçüsünün doktor tarafından ayarlanması ge­rekir. Uygun büyüklük (çapı 60-95 mm arasında değişir; genellikle 70, 75 ya da 80 mm) rahim ağzı ile kasık kemi­ği arasındaki mesafe ölçülerek belirlenir ve ölçüm halkaları oturtularak sınanır. Doğum, kürtaj ya da ameliyat sonrasın­da ölçü değişebilir. O zaman yeniden ölçü almak gerekir.

Diyaframın doğru olarak kullanılışım, takılmasını, kontrol edilmesini ve çıkarılmasını da doktorunuz ya da danışma merkezindeki bir uzman size gösterecektir. Hap ya da spiralden diyaframa geçmeyi planlıyorsanız, bu yeni korunma aracına bir öğrenme süresi tanıyın, böylece ek korunma devam ederken diyaframı kullanmayı iyice öğ­renmiş olursunuz.

Portio Basligi Dogum Kontrolu

Portio Başlığı ve Doğum Kontrolü

Portio başlığı dış görünüş bakımından diyaframın küçük kardeşidir, ancak işleyişi çok farklıdır. Diyafram dölyolu duvarlarına tutunur ve başta gelen işlevi spermisit jele ta­şıyıcılık yapmaktır, buna karşılık portio başlığı doğrudan rahim ağzına oturur ve oraya vantuz gibi tutunur. Bu ne­denle ona oklüzif (kapatıcı) peser de denir. Portio başlığı diyaframa kıyasla daha sıkı bir mekanik bariyer oluştursa da gene yalnızca bir spermisitle birlikte kullanılması tavsi­ye edilir. Doktor mevcut iki model arasından sizin için uy­gun olanı seçip belirleyecektir:

Prentif model, kenarları çıkıntılı bir yüksüğü andırır. Doğrudan rahim ağzına vantuz gibi yapışır ve yalnızca ra­him ağzı yüzeyi pürüzsüzse uygundur. En çok kullanılan
model budur.

Vimula modeli, geniş kenarlarıyla dölyolu duvarına tu­tunduğundan, rahim ağzı yüzeyi düzgün olmadığında da kullanılabilir.

FemCap, silikondan yapılma yeni tür bir portio başlığı­dır, yumuşak kenarıyla rahim ağzına kolayca oturur. 22, 26 ve 30 cm çaplarda üç boy FemCap vardır. Biçim olarak deniz eri şapkasına benzer, kusursuz bir tasarımı vardır. Si­likon malzemesi deyim yerindeyse sonsuza dek dayanıklı­dır. Enfeksiyon durumunda FemCap suda kaynatılarak sterilize edilebilir.

Eskiden portio başlığını doktor takar ve ancak bir son­raki âdet öncesinde yine o çıkarırdı. Böyle sık sık doktora gitmeyi gerektirmesi yüzünden portio başlığı pek sevilmiyordu. Bugün kadınlar doktorları tarafından ayrıntılı bir biçimde bilgilendiriliyor ve doktora gitmeye gerek kalma­dan başlığı kendileri takıp çıkarabiliyorlar.

Portio başlığının kullanışı

Portio başlığı da diyafram gibi kullanılır, kullanılışını doktorunuz­dan mutlaka etraflıca öğrenin. Diyaframdan farklı olarak portio baş­lığı, rahim ağzına sıkıca yapışabilmesi için ilişkiden en az 30 daki­ka önce takılmalıdır.

Portio başlığı son sevişmeden ancak altı-sekiz saat sonra çıkarılabi­lir. Eski uygulamanın aksine, dölyolunda 24 saatten daha fazla kalmamalıdır.

Yan etkileri ve kontraendikasyonları

Portio başlığı âdet sırasında kullanılmamalıdır. Üreme organlarında iltihaplanma geçirmiş ya da halen enfeksiyonu olan kadınlar, başka korunma yöntemlerine başvurmalıdır. Portio başlığı rahim ağzına sı­kıca oturduğu için, bazen orada berelenme ya da ezikler olur. Ko­runmada başarısız kalmasının en sık rastlanan nedeni cinsel ilişki sı­rasında başlığın kaymasıdır.