Kemikleriniz ve eklemleriniz hakkındaki her şey
Nasıl çalışırlar ve neden önemlidirler
Kemikler ve kaslar
Kas-iskelet sistemi harika ve karmaşık bir mekanizmadır. İskelet 206 kemikten oluşur ve bunlar 650 iskelet kası tarafından sarmalanıp hareket ettirilir.
İskeletin kemikleri (bkz. Şekil 1) iki ana gruba ayrılır: ek-sensel iskelet, ya da, vücudun ekseni, ki, bu omurganın kemikleriyle toraksı (göğüs kemiği ve kaburgalar) kapsar; ve ilave iskelet, yani eksensel iskelete tutturulmuş olan organların kemikleri. Omurganın tepesinde sekiz farklı kemikten oluşan kafatası bulunur.
Üç çeşit kas vardır:
İskelet kasları vücudun istemli hareketlerini sağlar.
Kalp kası kalbe özeldir.
Düz kaslar, mide ve bağırsaktakiler gibi.
İskelet kaslarının görevi beyin istediği zaman kemik ve kasları hareket ettirmektir. Bunu genellikle çift halinde yaparlar; biri kasılırken diğeri gevşer.
Kasların çoğu bir kemiği diğerine bağlar; 'kökü' hareket etmeyen kemiğe bağlı olduğu yerde, 'uzantısı' hareket eden kemiğe bir tendonla bağlı olduğu yerdedir. Tendon kasın kemikle buluşmak için incelen uç kısmıdır.
Romatizmal polimiyalji Nedir
Bu romatizmal hastalık yaşlıları etkiler ve en az gut kadar yaygındır. Altmış beş yaşını aşmış her yüz insandan birinin bu hastalığa yakalanması mümkün olmakla beraber, elli yaşından itibaren de ortaya çıkabilir.
Hastalık çoğu kez aniden başlar; hasta kendini normalden farklı hissederken, boyun, sırt, omuzlar ve butlarda ağrı olur. Dinlenme sonrasında tutulma daha da artar ve özellikle sabahları yataktan kalkmayı güçleştirecek kadar kötü olur. Omuzlar o kadar tutulur ki, hastalar bir fincan çay içmek, ya da, verilen hapları yutmak için kollarını kaldırıp ellerini ağızlarına götürmede büyük güçlük çekerler.
Romatizmal polimiyalji hastaları doğal olarak yorgunluk ve moral bozukluğu hissederler ve ilerleyen yaşlarının farkındadırlar, fakat bu hastalık genellikle prednisolon adlı bir ilaca büyük ölçüde cevap verir ve hasta ağrı ve tutulmanın büyük oranda azalmasıyla kendini yirmi yaş daha genç hisseder.
Romatizmal polimiyaljinin nedeni ve neden bazen göz ve beyindeki atardamarları tıkayarak körlüğe ve inmeye yol a-çabilen ve ciddi bir atardamar hastalığı olan temporal arterit ile birlikte ortaya çıktığı bilinmemektedir. Burada da, yine prednisolon adlı ilaç bu komplikasyonu önleyebilir.
Romatizmal polimiyalji genellikle iki üç yıl sürdükten sonra kendiliğinden kaybolarak kurbanlarını rahata kavuşturur.
Boyun ağrısı
Sürekli olarak tutulmuş ve ağrılı bir boynun en yaygın nedeni, omurların ve boyun omurları arasındaki disklerin aşınıp yıpranmasından kaynaklanan 'boyun spondilozu' dur. Belkemiğini oluşturan yirmi dört omurun tepesinde boyunda yedi omur (boyun omurları) vardır. Her omur çiftinin arasında darbe emici görevi yapan bir kıkırdak diski bulunur: Bunlara omurlar arası diskler denir. Her disk sağlam lif tabakalarıyla çevrili jöle benzeri bir göbekten oluşur.
Eğer omurlar arası disk aşınır ve küçülürse, omurları ayrı tutamaz ve omurlar kendilerini korumak için kemik çıkıntılar geliştirirler. Bu çıkıntılar da sinirlerin omuriliğe bağlanan köklerine baskı yapar. Bu da boyunda omuzlara ve kola kadar yayılabilen ani ağrıya neden olur. Parmaklarda karıncalanma ve uyuşma da görülebilir.
Tabii ki, boyun ağrısının başka nedenleri de vardır: Trafik kazalarında boynun incinmesi, bozuk duruş, ya da, bir tavanın boyanması gibi boyun kaslarını aşırı zorlayıcı çalışmalar. Gerilimin yol açtığı baş ağrıları da boyun kaslarının aşırı gergin olmasından kaynaklanabilir.
Bel ağrısı
Artrit ve Romatizma Konseyi, ingiltere' de her yıl yaklaşık iki milyon kişinin bel ağrısı şikayetiyle doktora gittiğini ve ekonominin yaklaşık otuz milyon iş günü kaybı olduğunu söylemektedir. Bel ağrıların çoğu omurganın kas ve bağlarının gerilmesi, ya da, yırtılmasından kaynaklanmaktadır.
Vakaların yalnızca küçük bir kısmı bildiğimiz disk kaymasından kaynaklanır. Bu rahatsızlık, diskin yumuşak çekirdeğini saran lifin zayıflaması ve disk göbeğinin çıkıntı yaparak bir sinir köküne baskı yapması halinde oluşur. 'Disk fıtığı' ya da 'bel fıtığı' olarak da bilinir.
Belkemiği omurları ayrıca aşınıp yıpranmadan dolayı da dejenerasyona uğrayarak sinir köklerine baskı yapar ve siyatik siniri yoluyla bacağa kadar yayılan büyük bir ağrıya neden olan kemik çıkıntıları üretir. Bu durum siyatik rahatsızlığının nedenlerinden biridir.
Omuz ağrısı
Omuz ağrısının en yaygın nedeni eklemi destekleyen dokuların, yani kas ve tendonların iltihaplanmasıdır. Bu durum aşırı kullanımdan, ya da, incinmeden kaynaklanabilir. Diğer bir neden de eklem kapsülünün (doğrudan eklemi saran ve koruyan doku) iltihaplanmasıdır. Yaygın olarak 'donmuş omuz' olarak bilinir, çünkü ağrı ve tutulmaya bağlı olarak hareket güçleşir. Ağrı ve şiş, koldan ele kadar yayılabilir.
Bursit
Her eklemin yanında bir veya, daha fazla bursa (kese) bulunur. Vücudun her iki yanında yetmiş sekiz tane vardır. Bazıları çok küçük, bazılarıysa 75 milimetre çapında olacak kadar büyüktür. Bursalar bir eklemle onu çevreleyen kas ve tendonlar arasında yastık görevi yapan minik doku keseleridir. Aşırı sürtünme bunları pürüzlü, ağrılı, iltihaplı ve sıvı dolu hale getirir; buna da bursit denir, iyileşmesi haftalar a-labileceği gibi bu süre bir yıla kadar uzayabilir, fakat 'kendi kendini sınırlayıcı' denilen, yani süresi içinde kendi kendine iyileşen bir rahatsızlıktır.
Karpal tüneli sendromu
Bu rahatsızlık, içinden tendonların koldan ele ulaştığı bir tünelin (karpal tüneli) bulunduğu bilekte ortaya çıkar. Bu tünelin iç duvarları bursalarda olduğu gibi iltihaplanıp şişer ve tendonların yanında karpal tünelinden geçen sinirlere baskı yapar. Eğer şişme artarsa, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağı uyuşur ve ağrı koldan boyuna kadar yayılabilir. Ağrı özellikle geceleri şiddetlenebilir. Bu sendrom aşırı kullanım, ya da, incinmeden kaynaklanabilir ve çoğu kez sinirlerdeki baskıyı kaldırmak için küçük bir ameliyat gerekir.
