Trombosit Süspansiyonu
Random donör ( Trombositten zengin plazma) : Bir ünite tarh kandan santrifüjle elde edilir. 50 - 60 mi lik volümde yaklaşık olarak 5 X 1010 trombosit bulunur. Bir ünite random donör trombosit süspansiyonunun erişkinlerde trombosit sayısını 2500 - 5000 / mm3 arttırması Beklenir. Erişkin bir insan için 6 ile 8 ünite random donör trombosit havuzlanarak minimal yeterli doz olan 3 x 1011 trombosit verilebilir. Havuzlama işlemi kan merkezinde yapılır.
Aferez donör; Vericinin aferez cihazına bağlanması ile toplanır. 200 - 25.0 mi lik voîüngde minimal 3 x 1011 trombosit toplanmalıdır. Bu da 6 -8 ünite randorrî"donör trombositine eşdeğerdir. Bir ünite aferez trombosit süspansiyonunun "alıcıdaki trombosit sayısını "15000 -30000 mm3 arttırması beklenir.
Saklama: Trombosit süspansiyonları mutlaka oda ısısında (22 ±2° C) sakiarimalı ve asla buzdolabına konulmamalıdır. Saklandğı sürece trombositler ajitatörde bulundurulmalıdır. Maksimum saklama süresi 5 dün olup infeksiyon riski nedeniyle en kısa sürede kullanılması
önerilir.
Endikasyon
Değişik nedenli trombositopenilerde trombosit süspansiyonu tedavisi trombositopeni yapan nedene ve hastanın trombosit sayısına göre planlanmalıdır. Bu nedenle trombosit süspansiyonu kullanmadan önce hematoloji konsültasyonu yapılması ve tedaviye birlikte karar verilmesi uygun olur.
Notlar
Trombosit süspansiyonu verilmesi için ABO kan grubu uyumu zorunlu değildir. Ancak daha etkin olması nedeniyle tercih edilmelidir. Menapoz öncesi kadınlara Rh uyumlu trombosit verilmelidir. Zorunlu durumda Rh (D) immunglobulin ile sensitizasyon önlenmelidir.
Aferez trombositi hazırlanacak donörde kan. donöründe olması gereken özellikler aranır. Bu donörden eritrosit almamak kaydı ile haftada 2 kez aferez trombositi hazırlanabilir. Aynı donörden trombosit sayısının 150 000 / mm3 ün üzerinde olması kaydı iie yıllık maksimum 24 kez aferez trombositi alınabilir.
Sık trombosit alması gereken hastalarda alloimmunizasyona bağlı trombosit süspansiyonuna direnç önemli bir sorundur. Bu nedenle böyle hastalara daima lökosit filtrasyonu yapılmış ve ışınlanmış kan ve trombosit süspansiyonları verilmelidir.
Lökosit filtrasyonu ve ışınlamanın yapılmış olması kaydı ile random donör veya aferez trombosit süspansiyonları arasında etkinlik bakımından farklılık bulunmamıştır
Trombosit süspansiyonu için kullanılacak lökosit filtreleri eritrosit süspansiyonu için kullanılanlardan farklı olup birbiri yerine kullanılmaz.
Eritrosit Süspansiyonu ve eritrosit ne demek
Donasyondan sonra alınan tam kanın plazmasının santrifüjle azaltılması ile elde edilir. Yaklaşık 200-250 ml olup hematokrit düzeyi %70 dolayındadır.
ENDİKASYON
Semptomatik anemi: Primer hastalığın tedavisi ile düzeltilemeyen veya hemen düzeltilmesi gereken semptomatik anemiler. Anemik hastalarda eritrosit süspansiyonu verilmesi için gerekli olan hemoglobin veya hematokrit düzeyleri hastanın bireysel özelliklerine göre değişiklik gösterecektir. Transfüzyon kararı daima bu bireysel koşullar göz önüne alınarak verilmelidir. Hemoglobin düzeyi % 10 gramı üzerinde genellikle transfüzyon gereksizdir. Genel olarak genç hastalar kronik anemide % 7 grama kadar düşük hemoglobini rahatlıkla tolere edebilmektedir. Hemoglobinin % 5 gramın altında olduğu hastalarda daima transfüzyon yapılmalıdır.
Massif olmayan kanamalı hastalarda tam kan yerine eritrosit süspansiyonu plazma veya diğer kristaloid / kolloid solüsyonlarla birlikte kullanılabilir. (eritrosit sayısı)
LÖKOSİTİ AZALTILMIŞ KAN VE KAN ÜRÜNLERİ
TANIM: Üründeki total İökosit sayısı 5 x 10 6 nın altına indirilmiş kan veya kan ürününü (tam kan, plazması azaltılmış tam kan, eritrosit süspansiyonu veya trombosit süspansiyonu) tanımlar. Bu işlem özel filtreler ile yapılmaktadır. Kan merkezinde donasyondan sonra (genellikle ilk 24 saat içinde) veya hasta başında ürün verilmesi sırasında yapılabilir. Kan merkezinde kan ürünü saklanmadan önce"prestorage " İökosit deplesyonu yapılması tercih edilmelidir.
Çünkü:
Daha etkilidir (bekleme sırasında lökositlerden açığa çıkabilecek sitokinlerin oluşturabileceği sorunlar daha az görülecektir). Bu şekil uygulama ACE inhibitörü kullanan hastalarda bradikinine bağlı reaksiyonları da önleyebilmektedir.
Kalite kontrolü yapılmasını sağlar. Hasta başı filtrasyonda buna olanak yoktur.
Acil gereksinimlerde ürünün hemen temin edilmesi olanağı sağlar
Hasta başında filtre temini, bu filtreye bağlı atom sorunları gibi durumları engeller.
ENDİKASYON
Özellikle sık kan ürünü kullanan hastalarda febril reaksiyonların Önlenmesi
Sık ve uzun süreli kan ürünü (özellikle trombosit) kullanan hastalarda HLA immunizasyonunun önlenmesi
Kemik iliği veya solid organ transplantasyonu için bekleyen hastalar
İmmunsupressif hastalarda CMV, EBV, HTLV geçiş riskinin azaltılması.
İntrauterin transfüzyon ve 1 yaş altı tüm yeni doğanlarda yapılan kan ve kan ürünü transfüzyonları
Komponent Kullanımı Nedir
Günümüzde gelişmiş ülkelerde tam kan yerine o hasta için gerekli olan kan komponentinin kullanımı giderek artmaktadır.,Bu ülkelerde tam kan istekleri tüm kan.ürünü isteklerinin % 5 den daha azına inmiştir. Ülkemizde ise birçok bölgede halen % 90 a varan oranda tam kan isteği yapılmaya devam,edilmektedir. Bunun anlamı zor temin edilen bu kıymetli ürünlerin büyük çoğunlukla gereksiz kullanılmakta olmasıdır. Komponentkullanımı ile bir ünite"kandan değişik ürünler elde edilebilmekte ve böylece birden fazla hastanın yararlanması sağlanırken maliyet de belirgin oranda azalmaktadır.
Bu klavuzda kan komponentlerinin tanımı ve kullanımı ile ilgili pratik uygulamaya yönelik bilgiler verilmektedir. Amaç hastanemizde kan ürünlerinin daha rasyonel kullanımının sağlanmasına katkıda bulunmaktır.
Tam Kan nedir
TANIM: Donörden alındığı şekilde "saklanan ve kullanılan kandır. Yaklaşık olarak 500 mi (450 + 63) olup % 40 hematokrit ve plazmadan oluşur. Donasyondan sonra Uk 24 saat içinde kullanılan tam kanlar taze tam kan olarak isimlendirilir.' Tam kan özel soğutucularda 1-6 C saklanır
