Çocuğun Odası, Bebeğin Odası
Bebeği doğduğu günden başlayarak bol güneş alabilen ve havalandırılması kolay, ayrı bir odada yatırmak daha uygun olur. Ancak, bu oda sizin yatak odanıza yakın olmalıdır ki, çocuğun ağlamasını duyabilesiniz. Olanaklar ölçüsünde çocuk odası güneye bakmalı, rutubetli ve karanlık olmamalıdır. Bu odada kullanılan eşyalar özellikle kolay temizlenebilir cinsten seçilmelidir. Perdelerin de odayı karartmayacak renk ve şekilde olmasına dikkat edilmelidir. Odanın aydınlatılması için kullanacağınız lamba ise ışığı tavana vermelidir ve çocuğun gözünü rahatsız etmemelidir. Odanın sıcaklığı günün her saatinde hemen hemen aynı olmalıdır. Isı 16-25 derece de olabilir. Şunlara özellikle dikkat edin:
• Çocuğun odasında su kaynatılmaz.
• Çamaşır yıkanmaz.
• Çamaşır kurutulmaz.
Bebek odası günde en az 3-4 defa havalandırmalıdır. Odasının temizlenmesi ve havalandırılması süresince bebeği başka temiz bir odaya alabilirsiniz. Yaz aylarında odanın penceresini açık bırakabilirsiniz. Ancak içerde hava akımının olmamasına çok dikkat etmelisiniz. Ayrıca, açık pencereden sivrisinek gibi haşaratın girmemesi için cam kısma takılacak sineklik iyi bir koruyucudur.
Çocuk Odasında Bulunması Gereken Eşyalar
• Karyola ya da sepet,
• Dolap ya da şifoniyer,
• Masa,
• Banyo (Temiz bir şekilde saklanacak başka uygun bir yer yoksa bu da bebek odasına konulur).
• Bebek terazisi (Bu zorunlu değildir. Olanağınız varsa alıp çocuk odasına koyabilirsiniz),
• Arkalığı olan rahat bir iskemle.
Bebek Karyolası
Çevresi parmaklıkla sarılı olan karyolaları tercih etmelisiniz. Çocuk karyolasında keskin ve sivri köşeler bulunmamalı, parmaklıkların arası 6 cm.'den fazla olmamalıdır.
Karyolanın İçine Koyacağınız Yatak (Şilte)
Düz ve sert olmalıdır. Yumuşak yatak çocuğun sağlığı yönünden pek uygun değildir. Yumuşak yataklar üzerinde çocuğun belkemiği eğri durur. Sıkı doldurulmuş pamuk ve yün yataklar istenilen sertliği sağlar. Zorda kalınırsa, bir battaniye birkaç kat yapılıp üzerine çarşaf geçirilerek de kullanılabilir.
Çocuk Yastığı
Çocuklar için gerekli bir şey değildir. Tersine, çocuğu yastıksız yatırmak yararlıdır. Bu şekilde daha derin soluk alabilir ve göğsü genişler.
Bebek Yorganı
Çocuklar için hazırlanacak bir yorgan hiçbir zaman kalın ya da kuş tüyünden olmamalıdır. Kuş tüyü fazla sıcak tutar ve terletir. Bundan başka bazı çocukların tüylere karşı alerjileri de vardır.
Çocuğun karyolası hazırlanırken yatağın üzerine büyücek bir muşamba örtülmeli ve bunun da üzerine ıslaklığı emmesi için pamuklu örtü konulmalıdır. Bu suretle çocuğun, altını ıslatınca bütün yatağı ıslatması önlenmiş olur.
Bebeklerde Kundak, Kundak Bezi ve Yarım Kundak
Kundak Çocuk Bezi
Poplin ya da patiskadan yapılabilir. Kundak bezinin en uygun boyu 50x50 cm.dir.
Bütün bu saydıklarımızı kendiniz yapabileceğiniz gibi, hazır da alabilirsiniz.
Bu arada çocuğu giydirirken dikkat edilmesi gereken bazı noktaları da burada hatırlatmayı uygun buluyoruz.
Birçok anne-baba, çocuğun üşümemesi için özel bir çaba gösterirler. Kimisi odanın sıcaklığını yükseltirken, kimi de kat kat giydirir. Bütün bu yapılanların hiçbir yararı olmadığı gibi, tersine, çocuğun vücudunun dış sıcaklığa uyma yeteneğinin de kaybolmasına yol açar. Nitekim böyle yetiştirilen çocukların bünyeleri zayıf olur ve hastalıktan hiçbir zaman kurtulamazlar. Öte yandan fazla sıcak, bebeğin vücudunda pişiklere yol açabilir. Tersine çocuğu 'dayanıklı' yapacağım diye üşütmenin de hiçbir anlamı yoktur. En doğru yol çocuğu yukarıda anlattığımız gibi normal şekilde giydirmektir. Eğer çocuğunuzun bacakları soğuk, yüzünün rengi de soluksa, giydirilenler az geliyor olabilir.
Bazı anneler çocuklarının üşüyüp üşümediklerini ellerinin sıcaklığından anlamaya çalışırlar. Bu hiçbir zaman doğru bir ölçü olamaz.
Bebek Kundak
Birçok ülkede tam kundak tamamıyla kalkmıştır. Günümüzde yarım kundak kullanılmaktadır. Başka bir deyişle, tam kundak denilen 'bir çeşit işkence aleti', yerini artık yarım kundağa bırakmaktadır. Türkiye'de eskiden tam kundak çok kullanılıyordu. Bu satırları okuyan anneler ya da büyükanneler tam kundağı işkence aletine benzettiğimiz için bizi kınayabilirler. Ama hemen şunu söyleyelim ki, bilim artık, tam kundağın bebekte pişiklere neden olduğunu ve çocuğu gereksiz yere terlettiğini kanıtlamıştır. Tam kundak birçok annenin sandığı gibi bebeğin bacaklarının düzgün olması konusunda da yararlı değildir. Eğer kundaksız büyüyen çocuklarda hep bu tür bozukluklar olsaydı, birçok ileri ülkede yıllardır uygulanan yöntem çoktan bırakılırdı.
Ayrıca tam kundak, doğuştan kalça çıkıklarının görülme oranını artırdığı iddia edilmektedir.
Yarım Kundak Nasıl Yapılır
Bebek masa üzerinde daha önce hazırlanmış olan kundak takımları üzerine yatırılır. (Masanın üzerinde arabezi, altında ufak kundak bezi -ya da bacak sarma bezi-, onun altında da asıl kundak bezi hazırlanmıştır). Bebeğin zıbın ve yeleği yukarı doğru itilir. Üçgen şeklinde katlanmış olan arabezinin alttaki uçları bacaklar arasında geçirildikten sonra kasıklardan birbirine doğru katlanır. İki uç da karnın üzerinde karşı karşıya getirilir. Bu sırada çocuk çoğu kere bacaklarını büker, bir el bebeğin bacaklarını tutarken, öbür el de küçük kundak bezini çocuğun bacakları üzerine sarar. Bunun üzerine de büyük kundak bezi sarılır. Yukarı itilmiş olan zıbın da artık aşağıya çekilir ve arkadaki uçları da bağlanır. Genç anneler! Şimdi belki bu satırları bir bilmece çözer gibi okumaktasınız. Hiçbir şekilde kaygılanmanıza gerek yok. Çok değil, bir iki gün içinde siz de bunları en iyi şekilde öğreneceksiniz. Bu arada aklınıza şöyle bir soru gelebilir: «İki kundak bezinin arasına muşamba koysam daha mı iyi olur?» diye. Belki bu sizin için daha kolay olur, ama bebeğinizin sağlığı yönünden pek uygun değildir. Çünkü bebeğinizin bezleri biraz fazla ıslanınca, çocuğun derisi bu ıslak kısma değecektir. Oysa, iki kundak bezinin arasında muşamba olmazsa, dıştaki kuru kundak bezi nemi çeker. Bu şekilde çocuğun cildinin kuru kalması da sağlanmış olur. Eğer sık sık çocuğun altını değiştiriyorsanız. Bu da sizin için büyük bir sorun olmayacaktır sanıyoruz. Yarım kundak genellikle ilk ay kullanılmaktadır.
Yeni Doğan Bebeklerde Giyim Eşyaları
Bebeğinizin giyeceklerini doğumdan önce hazırlamış olmanız gerekir. Böyle hareket etmekle lohusalık devrenizdeki yorgunluklarınızı oldukça azaltmış olursunuz. Aslında genç annenin, bebek beklediği sürece ona bir şeyler hazırlaması kadar doğal davranış olamaz. Gebeliğin 6. ayından başlayarak bu hazırlıkların hızlandırılması uygundur. Burada geçerli ana ilke, çocuğun giyeceklerinin yumuşak, suyu emebilen, yıkanabilen ve kaynatılabilen cinsten olmasıdır.
Bebeğin İç Çamaşırı
Bebeğinizin iç çamaşırları için en uygunu pamuk ipliğinden dokunmuş bezlerdir. Yaz aylarında tülbent, opal ya da patiska, kışın ise pazen kullanabilirsiniz.
Çamaşırlardaki yumuşaklığı sağlamak için kumaşları dikmeden önce bir iki defa yıkamak gerekir. Yeni doğan bir çocuğun 1-2 aylıkken giyebileceği çamaşır ya da süslü giyeceklerini çok sayıda yapmamalıdır. Çünkü kısa bir süre sonra bunlar bebeğe küçük gelecektir. Bez ve zıbınlarını, öbür eşyalarına oranla daha uzun süre kullanabilirsiniz.
Arabezi
Çocuğunuz için kalın tülbentten yapılan ve idrarı kolayca çekebilen arabezinin ilk aylarda kullanılması çok uygundur. Bu bezler 60x70 cm. kadar genişliğinde ve en az 25 tane dikilmelidir. Eğer olanaklarınız varsa bez yıkayamayacağın iz günleri düşünerek bu sayıyı daha da arttırınız.
Gömlek
Çocuğun gömleği kalın tülbentten ya da mermerşahiden yapılmış olmalıdır. İlk aylarda bebek için 6 tane yeterlidir.
Bebeklerde Zıbın
Pamuktan örülmüş triko ya da fanila olmalıdır. (En az 6 tane). Dünyaya yeni gelen yavrunuza gün boyunca uzun kollu bir gömlek ve uzun kollu bir zıbından başka şey giydirmeyiniz. Kış günleri ikinci bir zıbın giydirmeniz yeterlidir. Bebeği üşütmemek için özellikle kış aylarında, gömlek ve zıbını giydirmeden önce iç içe sokmanız ve biraz da ısıtmanız yerinde olur.
Göbek Bağı
Son yıllarda göbek bağının gereksiz olduğunu ileri sürenlerin sayısı çoğalmıştır. Bu konuda en doğru kararı yine bebeğinize bakan doktor verecektir. Ancak, çocuğu için göbek bağı hazırlamak isteyen anne bunlardan 10 tane kadar dikmelidir. Boyu 1-1,5 m. genişliği ise 5-6 cm. olan göbek bağı pamuklu kumaş, triko ya da tülbentten olabilir. Bir defa kullanıldıktan sonra kaynatılacak olan bezler kızgın ütüyle ütülenmeli ve rulo haline getirilerek bebeğin dolabına kaldırılmalıdır.
Tülbent Mendil
Tülbent mendilden en az 8-10 tane hazırlamak uygundur.
Muşamba
Çocuklarını kundak yapacaklar için 2 tane yeterlidir.
Başlık
Yaz aylarında ve evin içersinde başlığa gerek olmayacaktır. Çok soğuk olmayan havalarda ise pamuklu ya da ince yün başlıklar ve soğuk havalarda da kalın yünden yapılmış olanlarını giydirmelisiniz.
Bebeğin arabezinin yerleştirilmesi
Arabezini yerleştirmek için bez üçgen şeklinde katlanır ve bebek bunun üzerine yatırılır. Bezin her katı bebeğin bacakları arasından geçirilerek kasıklardan birinin üzerine doğru katlanır ve kenarlardaki iki uç karnın üzerine sarılarak kilitli çengelli iğneyle tutturulur. Bu konudaki bir başka yol da şöyledir: Bez üçe katlanarak uzunlamasına konur, alt yarısı yerine ikiye katlanır. Bez bacakların arasından geçirilir ve yanlardan çengelli iğneyle arkadaki kısma tutturulur. Erkek çocuklarda bezin kalın kısmı ön tarafa, kızlarda ise arka tarafa gelmelidir.
Çocuğun altı Ne zaman açılmalı
Çocuklar günde 15-20 defa idrar yaparlar. Bunu bilen bir anne çocuğun altı ıslak kalmasın diye günde 15 kere bebeğin altını açmaya kalkarsa, ne çocuğun rahatı kalır, ne de annenin. O halde bu işi nasıl yapmanız daha uygundur? Her memeden önce çocuğunuzun altını açmanız gereklidir. Ancak, bebekler meme emerlerken de altlarını ıslatırlar. Bunun için her memeden sonra bir defa daha bebeğin altına bakmak gerekir. Burada aklınıza şöyle bir soru gelebilir: «Nasıl olsa çocuk meme emerken de altını ıslatıyormuş, o halde neden meme emmeden önce fazladan bez kirleteyim?» Haklısınız ama, bazı bebekler de altı ıslakken ne kadar uğraşırsanız uğraşın meme almazlar. Buna engel olmak için bebeğinizin altını memeden önce değiştirmenizi öğütlemekteyiz. Karnı doyan, midesi dolu olan bebek kolayca kusabilir. Çok uğraşırsanız bu seferde uykusu kaçar. Rahat rahat yatağında uyuyan çocuk birden ağlamaya başlarsa büyük bir olasılıkla altı ıslanmış olabilir ki, o zaman da bezlerin değişmesi zorunludur.
Bebeğin kirli bezlerinin yıkanması
Kirli bezlerin yıkanması da çok önemlidir. Kirlenen bezleri önce ıslatınız. Bunun için ayrı bir kap edinmeniz gerekir. Kakalı bezlerse önce soğuk suyla iyice temizlendikten sonra ıslatılmak üzere ayrılan kaba konur. Günde bir kez bezleri yıkarsanız rahat edersiniz.
Yıkama şu şekilde olmalıdır: Islatılmak üzere biriken bezleri sıkıp bir kaynama kabına aktarmalısınız. Biraz sabun tozu ekledikten sonra kap suyla doldurulur ve en az 15-20 dakika kadar kaynatılır. Bundan sonra bütün bezler, üzerinde sabun kalmaması için birkaç defa iyice sudan geçirilir ve kurutulur. Bezler zamanla sarardığından, buna engel olmak için çok sık olmamak üzere çamaşır suyu kullanılabilir, ancak daha sonra dt, ulamaya çok fazla özen gösterilmelidir. Şunu da unutmayın ki, bebeğinizin bezlerini ütülemeden kullanmanın büyük sakıncaları vardır. Sıcak ütünün mikropları öldüreceğini, sanıyoruz ki burada yeniden söylemeye gerek yoktur. Ayrıca, ütüden sonra bezlerin daha da yumuşak olacağını bildiğinize göre, bebeğiniz için biraz yorucu da olsa bu güçlükten kaçınmayacağınıza inanıyoruz.