Yaralılara yardım, Trafik kazalarında ilk yardım

• Kanamaları nasıl durdurmalı?

Kazazedenin kanama geçirdiği fark edilince, kanama yeri açılmalı ve yaraya temiz bir mendil veya el altında ne varsa, bastırarak pansuman kompresi yapılmalıdır.
Bu yöntemle kanama durmazsa, bu kez atardamar kompresyonu yapılabilir
Büyük kan kaybı karşısında bir şok hali söz konusuysa, doktorlar hemen kan verme işlemine girişir. Kanama geçirdiği anlaşılan kazazedeler, daima büyük bir dikkatle nakledilmelidir.

Belkemiği ekseninin muhafazası

Beyin ve soğancığın uzantısı olan belke­miği, sinirsel kumandaların ve istihbaratın ge­çiş yoludur. Motor sinirler ve duyu sinirleri buradan çıkar. İlik, belkemiğinin içindeki ke­miksi bir kanaldadır.
Omurlardan biri, diğerlerine göre kayar­sa (kırık), ilik zedelenebilir. Böylece istihba­rat işlemi durur (duyunun kaybolması). Kas kumandası da aksayabilir (felç). Böyle bir du­rum yavaşlama sırasında veya direkt çarpış­malarda meydana gelebilir.

Belkemiğinin, omurlar kaymadan kırılma­sı da mümkündür. Bu sırada acemice bir kı­pırdama, iliğe geriye dönüşü mümkün olma­yan bir zarar verebilir.

Aracın içinde

Baygın bir kişi karşısında, örneğin direksiyon üzerine yığılmış kalmışsa, önce solunum yol­larını ferahlatmanız gerekir. Bu arada belke­miğini de dik tutması denenmelidir, çünkü kı­rılmış olabilir. Baş-belkemiği eksenini normal pozisyonuna getirebilmek için, başını yavaş yavaş kaldırmak şarttır. Çekmeye devam ederken de, baş bir parça geriye yatırılmalı­dır. Bundan sonra uzman kurtarıcılar beklen­melidir. Deneyimsiz birinin kazazedenin baş-belkemiği eksenini normal pozisyonunda tutarak, kendisini araçtan dışarı çıkartması mümkün değildir. Ancak araçta yangın var­sa, yaralı kişi dışarı çıkarılabilir.

Zincirleme Trafik Kazası

Zincirleme kazayı önlemek için

Zincirleme trafik kazaları
Normal işaretleme

Yoldaki sürücülere kaza olan bir yerde tehlikeyi haber verebilmek için, kazaya tanık olanlar, jandarma veya polise haber verdik­ten sonra kendi olanaklarıyla yo­la işaret koymalıdır.

Kaza mahallinin 150 m. önüne ve 150 m. arkasına üçgen uyarı işareti koyun ve gelen otomobil sürücülerine (durmadan) yavaşla­maları için mendil sallayarak işaret verecek bi­rini dikin.
Kazanın tanıkları, araçlarını belirgin şe­kilde yan servis yoluna çekmeli, işaret lam­baları, çakar-söner ışıklar yakılmalıdır. Di­ğer sürücüler durmadan yollarına devem et­melidir. Aksi halde kaza mahallinde geçidi çok tehlikeli hale getirebilirler.

Trafik polisi olay yerine geldikten sonra, bölgeyi daha etkili biçimde işaretler.

Özel işaretleme durumları
Gece, kazada işaretleme nasıl yapılır?


Kaza yerini işaretleyecek hiçbir sinyal yoksa, ilk gelen araç durdurulup, tam kaza yerinin karşısına, yana çekilmeli ve farlarını yakmalıdır. Far ışıkları, hem kaza yerini, hem kurtarıcıları aydınlatır.

Haber vermek

Bir trafik kazasının ilk tanığı için, kazayı ilgililere haber vermek, vicdani, uygar ve ya­sal bir görevdir. Hayati tehlikede olanlara yardım etmeyenleri, yasalar da cezalandırır.

Hayati tehlikede olan birini kurtarmak için kaçınılmaz üç elemandan (korumaya al­mak, haber vermek, kurtarmak), haber ver­mek, çok ciddi olaylarda mümkün olan tek şeydir, örneğin işlek olmayan bir dağ yolun­da, bir uçurumun dibinde parçalanmış bir araçla kazazedeler görürseniz, bunların tek yaşama şansı, sizin kazayı haber vermenizdir. Daha dramatik olaylarda, ancak mantık size yol gösterebilir. Fakat daima kazayı haber vermek birinci şarttır.
Ülkemizde kırsal kesimde en iyi çare, jan­darma karakoluna haber vermektir. Sonra sı­rasıyla trafik polisi ve karayolları uyarılabilir.
Bu arada kaza mahallini doğru ve ayrın­tılı olarak bildirmek, yardımın yerine ulaştır­masını' kolaylaştıracaktır.

imdat telefonlarını kullanmasını bi­lin.
Bazı otoyollarda bulunan imdat telefonları, doğ­rudan doğruya kurtarma örgütlerine (karayolları ve­ya trafik polisi) bağlıdır. Düğmeye basıp, sakin bir sesle bulunduğunuz yeri ekiplere bildirmiş olursu­nuz.
Tehlikedeki kazazedeleri çıkarmak için Trafik kazası geçiren bazı kazazedeler, bu kez ölümle sonuçlanabilecek yeni bir kazay­la burun burunadırlar.

Asfalt üzerinde serili yatan bir yaralı, yol­dan sürekli başka araçlar geçeceği için, her an ezilme tehlikesiyle karşı karşıya demektir. İlkyardım, yaralının kaldırılmasına cevaz ver­mez diye düşünüp, yaralıyı orada bırakmak, kabul edilemez.

Onu bu tehlikeden kurtarmak için, bilek­lerinden yakalayarak yol kenarına çekmek ye­terlidir. Böyle davranmakla kendisine zarar verebileceğiniz endişesini içinizden atın. Baş-beden eksenine saygılı davranırsanız, belke­miği hiçbir tehlikeyle karşı karşıya kalmaz (sonraki sayfaya bak). Aksi halde ilk gelen aracın altında kalabilir.

Bir yaralıyı yolun kenarına çekebilmek için genellik­le iki kişi gerekir. Birincisi baş-boyun-gövde ekseni­ni bloke ederken, ikincisi kazazedeyi bileklerinden çekerek taşımaya yardımcı olur.

Bilanço çıkarmak

Bir kaza sırasında yaralıların bir bilanço­sunu çıkarmayı bilin. Böylece yetişecek yardım, yardıma gelenlere ayrıntılı bilgi sahibi olacaklarından, daha etkili olacaktır.

Araçlar

Kazaya uğrayan araçların sayısını, du­rumlarını -çok önemli- ve türlerini belir­tin (kamyon, motosiklet...)
• Kazazedeler
Kazazedelerin sayısını ve durumlarının görünür ciddiyetini gösterin.

Her kazazede özenle incelenmelidir. Gözlemciliğiniz, yetişen ekiplere şu ayrıntıları verebilir:

— Bilinç durumları ve uyarılara karşı olumlu ya da olumsuz tepkileri.
—Solunum bozuklukları olup olmadı­ğı
—Kan dolaşımı bozuklukları , kanama, şok hali veya kalp durması;
— Bacaklarda ve kollarda görünür de-formasyonlar
Görünüşte yarasız kazazedeleri kurtarmak için Bir trafik kazasında bazı kazazedeler hiç yara bere almamış gibi görünebilir. Bilinçle­ri yerindedir ve ayakta durabilirler. Ancak he­yecanlı, telaşlı, şaşkın olabilir ve tutarsız ko­nuşabilirler. Onlara güven vermek, oturtmak, hatta yere yatırmak ve ısıtmak gerekebilir. Hele "şok hali"nde tanımladığımız durum geçerliyse, sıcak tutulmaları şarttır: Soluk be­niz, baş dönmesi, sıkıntı, terleme, nabzın güç­lükle ölçülmesi.

Şok hali, kazadan birkaç dakika veya bir­kaç saat sonra meydana gelebilir. Bir iç ka­nama söz konusu olabilir Bu hal bazen çok ciddi sonuçlar doğurabilir.

Ayrıca bütün kazazedelerin doktor kont­rolünden geçmesi yerinde olur. Çünkü kafatası veya belkemiğinde bir kırık, dalakta ze­delenme, kazadan hemen sonra meydana çıkmayabilir.

Bilinçleri yerinde olan ve görünüşte bir şeyleri yokmuş gibi duran bu kazazedeler de, sert bir sedyeye yatırılıp, başları ve boyun­ları hareket etmeden en yakın hastaneye kal­dırılmalıdır.

En küçük bir şüphede, örneğin boyun hi­zasında bir ağrıda, kırıktan şüphelenmek ge­rekir. Kaza sırasında kısa süreli bayılan­lar da, hastanede gözetim altına alınmalıdır. Bu arada bağırıp çağıranların en ağır yaralı­lar olmadığını bilin. Sessizlerden daha çok korkun.

Trafik Kazalarında İlkyardım

Trafik kazalarında İlkyardım

Kendiniz ve diğerleri için ilk tehlikeler at­latıldıktan sonra, kurtarma ve önlem işlem­lerine girişin Yeterince yardım gönderilmesi için kazazedeleri sayın.

Kazadan sonra görüldüğü gibi, korku ve heyecandan çekip giden kazazedelerden çeki­nin: Bunlar kaza yerinden uzaklaştıktan sonra geçirdikleri şok yüzünden yığılıp kalır ve unu­tabilirler. Kaza yerinde bulunan diğer tanık­lara, kazazedelerin kaç kişi olduklarını sorun.

Üstü kapalı bir yerde (çit arkası, hendek) fırlayıp kalan yaralılar olabileceğini de düşünün.


Yardım ekipleri gelince, verilen emirlere uyun, bilgi verin, yardım edin, heyecanlıları sakinleştiriri ve oturup kazayı seyreden me­raklıları, kendi başlarına da bir kaza gelebi­leceğini hatırlatarak uzaklaştırmaya çalışın. İlkyardımın başladığı bir kazaya rastlarsanız, durmayın, sadece yavaşlayın ve kurtarıcıların çalışmasını engelleyen "tehlikeli meraklı"lardan olmayın.

Trafik kazası geçiren birini asla tek başı­nıza arabanıza taşımayın. Çünkü öldürebilir­siniz! Bu işi hastabakıcılara ve kurtarmaya ge­len doktorlara bırakın.

Trafik Kazaları ve Nedenleri

Trafik kazaları nedenleri

Türkiyede Trafik Kazaları
Aşırı süratin felaket olduğunu, trafik kazalarının yaklaşık yüzde 50'sine alkollü sürücü­lerin sebep olduğunu biliyoruz, ama her yıl en az bir savaş kadar can alan trafik kazaları afetine "dur" diyemiyoruz, öyleyse hiç olmazsa trafik kazası geçirenlere ilkyardımın doğru olarak nasıl sağlanacağını bilelim de, kayıpları asgari düzeye indirebilelim...

Bir trafik kazası karşısında ne yapılır? Korunma Yöntemleri
Trafik kazası nasıl önlenir
İlk önlemler

Gözlerinizin önünde bir kaza olduğunu varsayın, ihtiyatla yavaşlayın, peşinizden ge­lenlere de (stop lambalarınızla) uyarıda bulunun. Kaza yerinden ilerde, yol kenarında durun.
İşaretleme öncelikle kaza yerinin 150 m. önüne ve 150 m. arkasına işaretler dikerek, yolu diğer kullananları, yavaşlayıp dikkatli olmaları için uyarın, yeni kaza ihtimalini azaltın, özellik­le, geceleri dikkatli olun

Haber verme

Kazanın bir başka tanığından, kaza yeri­ni çok iyi tarif ederek ilk jandarma karako­luna haber vermesini isteyin Otoyolda iseniz, imdat telefonundan yarar­lanın.

Hayati tehlikede olanların korunması

İşaretlemeyi yaptıktan ve kazayı haber verdikten sonra, gecikmeden kazazedelerin yardımına koşun. Yangın ve infilak olasılığına karşı savaşmak için:

— Kontağı kapatın;
— Mümkünse aküyü kopartın;
— Gerektiğinde kullanmak için yangın sön­dürme aletinizi hemen çıkartın, meraklıların sigaralarını söndürün.
Aracı hareketsizleştirin:
— El frenini çekmekle başlayın;
— Araç bayırdaysa, tekerlekleri kalın tahta ya da taşlarla emniyete alın.
Yol ortasında kalmış kazazede varsa, der­hal kenara alın, çünkü ezilebilirler.

Aynı şekilde yanmaya başlayan bir oto­mobilin içindekileri veya çok yakınındakileri de hemen çıkartıp uzaklaştırın, çünkü ya­yılan
benzin birden parlayabilir.