Sestod Nedir

Sestod Nedir

Sestodlar vücutları yassı, halkalara ayrılmış, uzun ve şerit şeklindeki helmintlerdir. Boyları 3-5 mm olabildiği gibi, 8-15 m olanları da mevcuttur. Vücutları şekil ve fonksiyon bakımından 3 farklı kısım içerir:

1. Baş (Skoleks)

2. Boyun

3. Gövde (Strobila, proglottid)

Baş, üzerindeki vantuz veya çengelleri ile parazitin bağırsak duvarına tutunmasını sağlar. Boyun bölgesi ince ve segmentsizdir. Halkalar boyundan tomurcuklanma ile meydana gelirler. Gövdeyi proglottid ismi verilen halkalar oluşturur. Halkaların boyna yakin olanları en genç olanlarıdır. Boyundan uzaklaştıkça genital organlar oluşur ve olgun halkalar meydana gelir. Daha da ileride gebe halkalar yer alır. Sestodlar hermafrodittir(35).

Şeritler olarak da bilinen bu gruptaki parazitlerden Taenia saginata, Hymenolepis nana, Hymenolepis diminuta ve Türkiye’de insanlarda rastlanılmayan Taenia solium ve Diphyllobothrium latum olmak üzere 5 tür insanlardaki enfeksiyonların önemli bir bölümünü oluşturur

Taenia saginata Morfoloji

Çiğ et tüketiminin yaygın olduğu yerlerde sık görülen Taenia saginata zorunlu insan parazitidir, erişkinleri başka bir canlıda görülmez. Kesin konağı insan, ara konağı başta sığır olmak üzere otçul hayvanlardır. 1000-2000 arasında halka içerebilen parazit, 10 metre uzunluğuna ulaşabilir. Rostellar çıkıntısı ve çengelleri olmadığından silahsız tenya olarak da bilinir. Armut şeklinde ve toplu iğne başı büyüklüğünde olan skoleks vardır. Skoleksinde eliptik şeklinde 4 çekmen bulunur. Enfekte bir insanda parazitin olgunlaşmış son gebe halkası strobiladan koparak ayrılır ve kendi aktif hareketi ile veya dışkılama sırasında anüsten Aktif hareketle anüsten çıktığı için, halk arasında “abdest bozan” olarak da bilinir. Halkalarında yumurtlama deliği yoktur. Toprağa ulaşan halka parçalanarak yumurtalar etrafa saçılır Tomurcuklanma ile boyundan oluşan halkaların sayısı 1200-2000 arasında değişir. Halkalar içlerindeki genital organların olgunluk derecelerine göre üçe ayrılır

1)Genç Halkalar: Genital organ henüz gelişmemiştir. Boyuna en yakın organdır. Eni boyundan uzun olan halkalardır.

2)Olgun Halkalar: Genç halkalardan sonra gelirler. Genital organlar olgunlaşmıştır. Boyları ve enleri hemen hemen birbirine eşittir.

3)Gebe Halkalar: Boyları 16-20 mm eni 4-7 mm‘dir. Bu halkalardaki döl yatağı ortadan boyuna ve yana dallar veren bir boru şeklindedir. İçleri yumurtalarla doludur fakat yumurtlama deliği olmadığından yumurtalar halkanın parçalanması ile serbest hale geçerler.

Taenia saginata yumurtaları yaklaşık 35 mikron çapında, yuvarlak veya ovaldir. Kabuğu düz, kalın, enine çizgili görünümde ve sarı-kahverengidir. İçinde 6 çengelli onkosfer bulunur. Bazen kabuk etrafında vitellus zarı bulunur(Resim 11-12). Taenia yumurtasının kabuğu verem basili gibi asit ve alkole dirençlidir. Yapılan hesaplamalara göre bir gebe halkadaki yumurta sayısı 120 bine yakındır ve bir şeridin senelik yumurta sayısı 600 milyona ulaşır(63, 64, 81). Taenia saginata yumurtalarının canlı kalış süresi sıvı dışkıda 71 gün, şehir kanalizasyonlarında 16 gün, pastırmalarda 14 gün ve sucuklarda 3-7 gündür

Bunun yanında Taenia saginata yumurtaları 2-5°C’de 16,5 haftada veya -44°C’de 11 haftada ölmektedirler. Ayrıca yapılan araştırmalara göre 57°C’de 16-17 dakika ısıtılan etlerde veya 55-60°C’lik tuzlu suda 15 dakikada Cysticercus’ların öldüğü tespit edilmiştir

Kaynak; http://zehirlenme.blogspot.com

Nematod Nedir

Nematod Nedir

Nematodlar (yuvarlak solucanlar) uzun, silindirik ve segmentsiz ip şeklinde parazitlerdir. Boyları bir kaç milimetreden, bir metreye kadar değişebilir. Medikal açıdan önemli nematodlar genellikle biseksüeldir ve erkekleri dişilerden daha kısadır. Strongyloides cinsinde farklı olarak döllenmemiş yumurtadan gelişim oluşabilir(65). Vücutlarının ön kısmında bir ağız mevcuttur. Bunu takip eden özafagus ve arkadan anüsle dışarı açılan bağırsak gelmektedir.

Nematodlara bağlı enfeksiyonlar genelde asemptomatik geçirilir. Ancak, özellikle çocuklarda olmak üzere, çok sayıda alındıklarında anemi, malnütrüsyon, fiziksel ve zihinsel gelişimde azalmaya neden olabilirler(32).

İntestinal nematod enfeksiyonlarının coğrafik dağılımı sosyoekonomik durum ve temizlik alışkanlığı ile yakın ilişki gösterir. Ascariasis, kancalı kurt enfeksiyonları, strongyloidiasis ve trichuriasis gibi topraktan geçen intestinal nematod hastalıkları dünyadaki en yaygın enfeksiyonlar arasındadır. Enterobius vermicularis için farklı olarak toprak zorunlu değildir ve insandan-insana doğrudan bulaştırılabilir.

Ascaris lumbricoides Morfoloji:

Ascaris lumbricoides’in tüm dünyada 1,5 milyardan fazla insanda parazitlendiği tahmin edilir(15). Ascaris lumbricoides insanlarda görülen en büyük nematoddur. Görülme sıklığı bölgelerimize göre % 7-80 oranında değişir(76). Vücudu silindiriktir ve iki uca doğru incelir. Renkleri krem beyazı veya kırmızımtırak olup bazen pembemsi görülebilir. Dünyada hemen her yerde ve yurdumuzun her bölgesinde görülür

Erkekler 15-30 cm boyunda, 3-4 mm eninde arka ucu konik ve karın yüzüne doğru kıvrılmıştır. Dişileri erkeklerden daha büyüktür. Dişiler 20-40 cm boyunda ve 5-6 mm enindedir. Arka ucu konik ve düzdür. Kesin konak insandır ve ara konağı yoktur. Erişkinler bağırsak boşluğunda bulunurlar, ender olarak dudakları ile bağırsak mukozasına tutunurlar. Bağırsakta çok hareket etmezler, ancak dar kanallara girme eğilimleri vardır. Gıdalarını bağırsakta ozmos yoluyla sağlarlar. İnsan vücudundaki ömürleri 1-2 yıl kadardır. Dişi bir erişkin günde yaklaşık 200.000 yumurta yumurtlar

Ascaris lumbricoides’in yumurtaları dış koşullara ve dezenfektan maddelere karşı oldukça dirençlidir. A. lumbricoides’in ara konağı yoktur ve insanların parazitidir. Bununla birlikte insandan insana doğrudan bulaşamaz(14, 59, 76). Döllenmiş ve döllenmemiş olmak üzere iki tip yumurtası vardır(Resim 1-4). Döllenmiş yumurtalar oval simetrik, 60-70 µm boyunda ve 40-50 µm enindedir. İçinde yumurta hücresi bulunur ve bu hücre ile kabuğun uçları arasında belirgin bir boşluk vardır. Döllenmemiş yumurtalar ise döllenmişlerden daha uzundur (90 µm kadar) ve içlerini vitellus hücreleri doldurmuştur. Bu yumurtalar bağırsakta erkek solucan bulunmadığı veya bütün dişileri döllemeye yetmediği durumlarda görülür. Döllenmemiş yumurtaların enfeksiyonun yayılımında rolü yoktur.

Kaynak; http://zehirlenme.blogspot.com

Helmint Yumurtlari Sayimi

Helmint Yumurtalarının Sayımı

Helmintiyozlu kişilerin sağlık durumlarının klinik olarak değerlendirilmesinde, bir gram dışkıda bulunan yumurta sayısını saptamak, özellikle çengelli solucan ve şistozoma enfeksiyonlarında, çok önemlidir. Bu amaç için Beaver’ın veya Stoll’un önerdiği yumurta sayma yöntemlerinden biri kullanılır. Bunlardan birincisi, lam üzerinde, bazı kurallara uyularak hazırlanan direkt preparattaki yumurta sayısını belirleyip, belli hesaplar yapma esasına dayanır. Stoll’un yönteminde ise bir erlenmayer veya balon içine belli miktarda sodyum hidroksit konur, içine miktarı saptanabilecek şekilde dışkı konur; cam boncuklar ilave edilerek homojen bir süspansiyon elde edilir ve bundan alınan belli miktar numunede bulunan tüm yumurtalar sayılarak, gerekli hesaplamalar yapılır. Helmint yumurtalarının sayımı, yeni ilaçların etkisinin saptanmasında da önemlidir.

Yumurtaların / Larvaların Saklanması: Gerek eğitim, gerekse ileri incelemeler için, dışkıda görülen helmint yumurtalarını saklamak gerekir. Bu da uzun süreli ve kısa süreli saklama olmak üzere iki yönde düşünülebilir. Helmint yumurtalarını uzun süreli saklamak için, yumurtaların bulunduğu dışkıyı %10’luk formalin içine koyup, iyice karıştırarak, homojen bir süspansiyon elde etmek yeterlidir.

Bazı durumlarda, özelikle eğitim amacı ile helmint yumurtalarının preparatlarını hazırlamak gerekir. Eğitim-öğretimde en zor noktalardan biri bu tip preparatları muhafaza etmektir. Dikkatli bir şekilde saklanırsa birkaç yıl bozulmadan kalacak preparatlar ise şu şekilde hazırlanır: Lam üzerine konmuş bir damla gliserinle içinde helmint yumurtası bulunan dışkı örneğinden normal kalınlıkta bir süspansiyon yapılır; lamelle kapatılır (gliserinin dışa taşmamasına özen göstermelidir); oje veya benzeri bir yapıştırıcı ile lamelin kenarı kapatılır(63).

Dışkı örneklerinde görülen helmint larvaları, üzerlerine 1-2 damla laktofenol damlatıldıktan sonra lamelle kapatılarak incelenebilir, kenarı iyice temizlenip oje gibi bir yapıştırıcı ile kapatıldıktan sonra yıllarca saklanabilir. Kullanılan laktofenol içinde pamuk mavisi (cotton blue) boyası varsa veya içine kaliteli mürekkepten birkaç damla damlatılmışsa bu solüsyon larvanın içini de boyayacağından tanıda daha yardımcı olacaktır. Bu tip preparatlar anında karar verilemeyen objeleri saklayarak, daha deneyimli birine göstermek için de yararlıdır(63).

Perianal Bölge Materyalinin İncelenmesi: Bu materyal bağırsak içinde değil de perianal bölgede yumurtlayan Enterobius vermicularis ile yumurtlama deliği olmayan fakat gebe halkaları kendi hareketleri ile anüsten dışarı çıkabilen Taenia saginata enfeksiyonlarının tanısında kullanılır. Bu materyali almak için çeşitli yöntemler tanımlanmıştır. En sık kullanılan selofan bant (SB) yöntemidir. Enterobius vermicularis dişisi, genellikle geceleri yumurtladığı için en ideali SB yöntemini sabah erken saatlerde, kişi daha tuvalete gitmeden uygulamaktır(63).

Bu şekilde hazırlanan preparat ya direkt olarak veya bant ile lam arasına 1-2 damla ksilol (veya sirke) damlatıldıktan sonra 10’luk objektifle ve tüm alanlar taranarak incelenir. Ksilol perianal bölgede bulunan ölü epitel hücrelerini ve diğer kalıntıları eritip yok ettiğinden, her iki helmint yumurtaları kolaylıkla görülür. Eğer bölgede dışkı artıkları varsa preparatta Ascaris lumbricoides, Trichuris trichiura gibi helmintlerin yumurtaları da görülebilir

Normalde dışkı örneklerinde Enterobius vermicularis, Taenia saginata ve Taenia solium yumurtaları görülmez. Görüldüğü durumlarda Enterobius vermicularis’in erişkin dişisi, Taenia saginata ve Taenia solium’un da gebe halkaları bağırsak içinde parçalanmış demektir

Kaynak; http://zehirlenme.blogspot.com