Donma Donmalar Donma Hali

Donma, Donmalar, Donma Hali

Lokal, görünüşte yüzeysel, sonuçlarının ne olacağı güç tahmin edilen kazalardır. Don­malar, genellikle nemli soğuk bir ortamda, 0 °C'den sonra ortaya çıkar. Bu, ne bir vücut ısısı düşmesi (hipotermi), ne de bir kabarcıkta ortaya çıkan, ıstırap verici, bazen kızaran ve genellikle soğuk ve nemli bir cisme uzun süre temas etmekten kaynaklanan soğuk ısırmasıdır.

Donuk, nasıl anlaşılır?

Donma olayı, soğuğun yeğinliği, nem ora­nı, soğuğa maruz kalma süresi, kişinin fizik direnci ve korunma donatımına göre daha çok çabuk veya geç başlayabilir.

Önce deri beyazlaşır, karıncalanmalar, kı­zarmalar, yanmalar hissedilir, sonra da do­nan bölgede bir duyarsızlık baş gösterir. Hüc­relerdeki su giderek donmaya başlar; bu da hücresel düzensizlikler yaradır. Ancak bu dü­zensizlikler hemen değil, bazen olaydan iki ay sonra bile ortaya çıkabilir.

Bu tür dokusal donukları, çok çeşitlidir: Basit kabarcıklardan, reanimasyon gerektiren şok hallerine kadar geniş çaplıdır. Bir donu­ğu gördükten sonra, hiç kimse bunun kitle­sel hücre ölümüne sebep olup olamayacağını söyleyemez.

Donma, üç dereceden geçer: Uyuşma (ge­nellikle el ve ayak uçlarında karıncalanma his­si), belirleşme (donan kısımların hissizleşmesi) ve gangren (ani ve hızlı bir ısıtma sonucu or­taya çıkabilir). Bu olay, korkunç acılar verir.

Donmalarda Tedavi ve Yapılması Gereken

Yardım, elbette donmanın derecesine gö­re değişir, fakat hiç değişmeyen bir pren­sip: Bir donma olayı hiçbir zaman kaza­zedeye friksiyon yaparak veya bir ısı kay­nağının yanına oturtarak tedavi edilmez.
Uyuşma Ayaklarınızın uçlarında karıncalanma var­sa, bir uyuşukluk hissediyorsanız, derhal ayakkabılarınızı çözüp, gevşetin; ayakla­rınızla yere vurun, tepinin, el ve ayak par­maklarınızın uçlarının yeniden "can­landığını" hissedene dek oğuşturun.

Donma El ve ayak uçları çok çabuk (birkaç saat içinde) donabilir ve özellikle hissizleşir: Şiddetle çimdikleseniz de, hissedemezsiniz.

Isınmak için sürtmeyin, hele karla, as­la (nemliliği daha da artırmış olursunuz). Sıcak banyo da yaptırmayın. Yardım ge­lip kazazede hastaneye kaldırılana dek, donan yerlerini vücudun sıcak yerlerine sokun (kasıklar, koltuk altları, karın gibi). Mümkünse, donan kişiyi bir battaniye al­tına yatırın.
Gangren Kötü bir ısıtma girişiminden sonra orta­ya çıkabilir. Dayanılmaz şiddette ağrıla­ra, hatta şok haline bile sebep olabilir (Bak. S. 32). Acil yardım istedikten sora, kazazedeyi bir battaniyeye sarın. Bilinci yerindeyse, kendisine sıcak ve şekerli içecekler verebilirsiniz.

Soğuktan çekinin

Donma, ciddi bir yanık olayıdır ve teda­visi her zaman etkili olmayabilir. En doğ­rusu, yine korunmaktır.

Fizik hazırlanma

Dağa çıkanlarla dağlık bölgelerde yaşa­yanlar, uygun bir beslenme rejimi uygu­lamalıdır (şeker, reçel, elma) ve jimnas­tik yaparak kendilerini fizik yönden güçlendirmelidir. Ayrıca ilk günlerde uzun yürüyüşlere çıkmaktan kaçınmalı, bünye­yi soğuğa alıştırmalıdır.

Giysiler


Ayakkabılar çok dar olmamalı, ayak baş­parmağı, ayakkabı içinde rahatça oynayabilmelidir. Geniş giysiler hava geçirme­meli, kol ve bacakları nemden korumalı­dır.