Pulmoner Aciller
Pulmoner (solunum sistemine ait) bir sorunla acil bölüme gelen hasta için hava yolu ya da solunum yetersizliğinin yaşamı tehdit edici olabileceğinden dolayı çoğu vaka acil ya da önemli triyaj sınıflandırması içinde düşünülür. Eğer bilinçliyseler bu hastaların çoğu aşırı anksiyeteli ve solunum güçlüğü içindedirler. Stresli bir ortamda çalışan acil ekip üyelerinin gergin bir durumda olmaları da bu durumu arttırır.
Hastanın tamlaması ve girişimleri dikkatli bir şekilde yapılır ve devam ettirilirse çoğu pulmoner acil geriye dönüşümlüdür.
Solunum Problemleri
Solunum hastalıklarında sıklıkla kullanılan bazı terimlerin tanımlanması önemlidir.
Ventilasyon: Akciğerlere giren ve çıkan hava miktan
Hipoventilasyon Nedir: Akciğerlere giren ve çıkan hava miktannda çok fazla azalma
Hiperventilasyon: Hızlı ve derin soluk alıp verme
Tidal Volüm nedir: Normal bir solunumda solunan hava miktarı.
Taşikardi: Soluk alıp verme sayısının 20/dakikanın üzerinde olması
Dispne: Solunum güçlüğü
Ortopne: Öne doğru dik oturma pozisyonunda solunum güçlüğünün tam ya da kısmi olarak düzelmesi
Stridor nedir: Solunum sırasında üst solunum yollarındaki tıkanıklığa bağlı ıslık ya da horoz ötüşü niteliğinde bir sesin duyulması
Dispne: Dispne hastada solunum güçlüğünü gösteren objektif bir bulgudur. Acil bölümde bir çok hastalık veya travma sonucu görülebilir. Dispnenin hızlı ve tam olarak tanımlanması ve tedavi edilmesi önemlidir. Tanılamada solunum güçlüğünün ne zaman başladığı, eğer biliniyorsa neyin sebep olduğu, eforla ve istirahatla artıp artmadığı, yavaş ya da ani olarak mı geliştiği, tekrarlayıp tekrarlamadığı, nasıl tedavi edildiği, şu andaki dispnenin şiddetinin daha öncekilere göre nasıl olduğu araştırılır. Aynı zamanda hastada akciğer ya da kalp hastalıkları, astım veya hipertansiyon hikayesi, alerjileri, sigara ve ilaç kullanımı, yürürken veya merdiven çıkarken oluşan solunum güçlüğü sorgulanır. Solunum sıkıntısının belirgin objektif bulguları olan burun kanatlarının genişlemesi, siyanoz, so-lukluk ve bilinç seviyesinde azalma gözlenir.
Hastada solunum sıkıntısı saptandığında yeterli solunum ve dolaşımın olduğundan emin olmak gerekir. Hastanın bilinci yerinde ise, fowler pozisyon ve oksijen verilir. Eğer hastada kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) varsa 2 L /dk , akciğer hastalığı yoksa 6-8 L/dk nazal kanül veya maskeyle oksijen verilir. IV damar yolu açılır ve damar açık kalacak şekilde %5 Dextroz gönderilir.
Solunum Problemleri
Pulmoner Acil Hastalıklar
KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)
Yetişkinlerde Solunum Zorluğu Sendromu
Pulmoner Emboli
Arteryal Girişim ve Arter Kan Gazlarının Değerlendirilmesi
Dijital İntoksikasyonu
Dijital intoksikasyonu, dijital kullanan hastalarda (özellikle de hastaya nasıl kullanması gerektiği söylenmediyse) yaygın olarak ortaya çıkan bir durumdur. Dijitalin otomasisiteyi arttırması ve iletiyi yavaşlatması sonucu disritmiler görülür. Elektrolit dengesizliği, hipotiroidizm, karaciğer veya böbrek hastalığı, ileri yaş ve yüksek doz kullanımı dijital intoksikasyonunun gelişimine zemin hazırlayan faktörlerdir.
Hastanın Değerlendirilmesi
Hastada varolan şikayetlerin araştırılması, kalp yetmezliği hikayesi, atrial fibrilasyon, koroner kalp hastalığı, böbrek ve karaciğer hastalığı gibi intoksikasyon gelişimini kolaylaştıran durumlar sorgulanır. Dijitali ne kadar süredir kullandığı, aynı anda, diüretik, potasyum, kalsiyum kullanımı, karaciğere toksik etkisi bilinen eritromisin ve tetrasiklin gibi antibiyotiklerin kullanımı sorgulanır. Fizik muayene bulguları değerlendirilir.
Belirti ve Bulgular
Bulantı kusma, bulanık, görme, çift görme, objeleri sarı yeşil görme, objelerin etrafında beyaz hale (ışık) görme, fotofobi, diyare, baş ağrısı, huzursuzluk, yorgunluk, deliryum, konfüz-yon, halüşinasyonlar görme, erkeklerde jinokomasti, kadınlarda hormonal sorunlar, uyku hali, oryantasyon bozukluğu, apa-ti, ajitasyon, kas zayıflığı, bradikardi, çeşitli derecede bloklar gözlenir. İntoksikasyona ait, yaşlılarda öncelikle kalp dışı sorunlar ortaya çıkarken, gençlerde kalp sorunları erken dönemde ortaya çıkar.
Dijital İntoksikasyonu Tanı
Ventriküler erken vuru, ikinci veya üçüncü derece AV blok, non paroksismal kavşak taşikardisi gibi dısritmileri tanılayabilmek için seri halinde 12 derivasyolu EKG çekilir. Digoksin kontrolü için en az 12 saat sonra kan alınır. Serum digoksin düzeyi 2ng/dl'nin üstünde bulunur (terapotik doz: 0.5-2 ng/dl), serum elektrolitleri, karaciğer fonksiyon testleri, arter kan gazları analizleri tanı koymaya yardım eder.
